کام لەم 7 هەڵەیە ئەنجام دەدەیت کە زیان بە جگەر دەگەیەنێت؟

04:35 - 12/09/2022

7772جار خوێندراوەتەوە

خەندان لایف - سابیری سەندیکا 


ئەگەر لە خەباتدایت بۆ ڕزگاربون لەو کیلۆ زیادانە یان هەست بە ماندوبون و کەمی وزە دەکەیت، دەتوانیت جگەرەکەت زۆر کاریگەر بێت، لێرەدا 7 هەڵەی زیانبەخشی جگەر دەخەینەڕو. 

1. نەخواردنەوەی ئاوی پێویست
یاسای زێڕین ئەوەیە کە ڕۆژانە لانیکەم 8 پەرداخ ئاوی پڕ بخۆیتەوە، بەپێی وتەی دکتۆر میشێل نیل-شێرود لە پەیمانگای پزیشکی کارایی، "وشکبونەوە دەتوانێت کاریگەری ڕاستەوخۆی هەبێت لەسەر توانای جگەرمان بۆ پاککردنەوەی ژەهراویکردنی جەستەمان بە شێوەیەکی دروست." کاتێک جگەرت ناتوانێت ئەو ژەهرانە پاک بکاتەوە، مەترسی نەخۆشی زیاد دەکات.

2. خواردنی ژەمە قورسەکان یان خۆراکی بەرزی گلاسێمیک پێش خەوتن
خواردنی ژەمە قورسەکان پێش خەوتن ڕێگەیەکی گرەنتی کراوە بۆ ئەوەی جگەرت لە کاتی زیادەدا کار بکات، خۆراکە بەرزەکانی گلاسێمیک لێرەدا خراپترین تاوانبارن، ئەمەش خۆراکەکانی وەک نان، برنجی سپی، شیرینی، تەنانەت میوە "تەندروستەکان" وەک هەروەز و ئەناناس دەگرێتەوە. پسپۆڕان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە پێش خەوتن لەم خۆراکانە دوربکەویتەوە کە باج لەسەر جگەر دەدەن، ئەگەر ئارەزوی خواردنێکی کەم دەکەیت، بڕۆ بۆ گێزەری تازە کە یارمەتی پاککردنەوەی جگەرت دەدات.

3. زۆر خواردنی چەوری ترانس
چەوری ترانس پارێزەرێکی مەترسیدارە کە بە شێوەیەکی باو لە خۆراکە پێش پاکەتکراوەکاندا هەیە. زۆرجار وەک "زەیتی هایدرۆجینکراو" لە لیستی پێکهاتەکاندا دەردەکەون. زۆر خواردنی چەوری ترانس زیادبونی کێش زیاد دەکات، چەوری زیاتر دەخاتە سەر جگەر و سکت.

4. زۆر خواردنی شەکر
شەکری پاڵاوتە و شەربەتێکی گەنمەشامی کە فرۆکتۆزی زۆرە وێرانکاری لەسەر جگەرت دروست دەکات. هەندێک لە توێژینەوەکان باس لەوە دەکەن کە دەتوانێت بەقەد کحول زیان بە جگەرت بگەیەنێت، بەبێ ئەوەی کێشی زیادەت هەبێت. فرۆکتۆز لە جەستەدا دەگۆڕێت بۆ چەوری، ئەمەش مەترسی تووشبونت بە جگەرێکی چەور زیاد دەکات.

5. وەرزش نەکردنی پێویست 
وەرگرتنی بڕێکی گونجاو لە وەرزشکردن گرنگە، تەنانەت ئەگەر کێشت زیادە نەبێت. وەرزشکردن نەک هەر یارمەتیت دەدات ئارەقەیەکی باشت هەبێت، بەڵکو ژەهراویبونی جگەر باشتر دەکات. تەنانەت چەندین پیاسەی خێرا لە هەفتەیەکدا دەتوانێت سودێکی گەورە بدات.

6. زۆر خواردنی ڤیتامین A 
ئەم لیستە ڕەنگە زۆرترین سەرسامت بکات! ڤیتامین A چەندین سودی گەورە بە ژەمە ئاساییەکان دەگەیەنێت، وەک پاراستنی چاوەکانت و پشتگیریکردنی سیستەمی بەرگری تەندروست. بەڵام زۆربونی ڤیتامین A ژەهراوی دەبێت بۆ جگەرت. چەندە زۆرە؟ بەگشتی، ژەمە دەرمانەکان زیاتر لە 40,000 IU ڕۆژانە. زۆربەی خەڵک ناچار نابن خەمی زیادەڕەوی لە ڤیتامین A بخۆن. بەڵام ئەگەر چەندین ڤیتامین و تەواوکەرە خۆراکییەکان بخۆیت کە ڤیتامین Aیان تێدایە، گرنگییەکی ورد بدە بە کۆی گشتی ئەو بڕە کە دەیخۆیت.

7. خواردنی تەواوکەری گیایی هەڵە
هەندێک دەرهاویشتەی گیایی وەک کاڤا کاڤا، دەتوانێت زیان بە جگەرت بگەیەنێت. هەر بۆیە خواردنی ماددە خۆراکییە گونجاوەکان زۆر گرنگە بۆ گەنجکردنەوەی جگەرت و گەڕاندنەوەی میتابۆلیزمێکی تەندروست.

ئێستا پێشکەوتنێکی نوێی لە ماڵەوە هەیە کە لە ناوەوە جگەرەکەت ژەهراوی دەکات و گەنجی دەکاتەوە. لەوەش باشتر، دەتوانێت میتابۆلیزمێکی تەندروست ئاگربکاتەوە و دەتوانێت هەمو بەیانیەک تەنها لە 30 چرکەدا وزە بەرز بکاتەوە.