بەپەلە

لەدەستدانی دۆست و پەیداكردنی دوژمن

عارف قوربانی - 8-08-2017 - 4144 جار خوێندراوەتەوە

وەك نوكتە باس دەكرێت كە گوایا (بە هوشتریان گوتووە ملت گێڕە، ئەویش گوتوویەتی جا كوێم گێڕ نییە)، پەرژینێكی قایم بێت لە عموومی مەملەكەت، بۆ بەدبەختیی ئەم كۆمەڵگەی كوردییەش، دەست بۆ هەرچیەكی دەبەیت هەر گێڕە، یەكێك لەو گرفتانەی ئێمە ئەوەیە شتەكان تێكەڵ دەكەین. تۆ ئەگەر پێت وابێت كوردیش وەك گەلانی تری دونیا شایستەی ئەوەن بە سەربەخۆیی بژین، ئیتر خەڵكانێك بەو جۆرە لێت دەڕوانن تۆ كۆیلەی دەسەڵاتی، لە كاتێكدا ئەگەر بڕیاربێت یەكێك كۆیلە بێت، دەبێ‌ ئەوەیان بێت كە میللەتەكەی بە شایستەی سەربەخۆیی نازانێت. 

ئەمە دیوێكی كێشەكەیە، لە بەرامبەردا ئەوانەش كەم نین كە رەخنە و ناڕەزایەتی لە هێز و كارەكتەرە سیاسی و دەسەڵاتدارەكانی كوردستان، بە دوژمنایەتیكردنی خواست و ئامانجەكانی میللەتەوە دەبەستنەوە. لە كاتێكدا ئەمەش هاوشێوەی دیوەكەی تر هەر هەڵەیە. وەك چۆن ناكرێ‌ ئەوەی لەگەڵ سەربەخۆیی میللەتەكەی بێت بەو جۆرە وێنا بكرێت كە رازییە لە نادادیی دەسەڵات و ئیتر كۆیلە و مەسینەهەڵگر و سەرشۆڕ و خۆفرۆشە، بەو جۆرەش ناكرێت كەسانێك كە ناڕازین لە نادادیی دەسەڵات، بەو جۆرە وێنا بكرێن كە دژی سەربەخۆیی میللەتەكەیانن. پێویستە شتەكان لەیەك جیابكرێنەوە.

هەر ناوێكم لێدەنێن گەردنیان ئازاد بێت، من یەكێكم لەوانەی لە ریزی پێشەوەی كاروانی سەربەخۆییم و دەوڵەت بە پرۆسەی تەواوكاریی نەتەوە دەبینم، تا ئەندازەی فاشیبوون باوەڕم بە پێویستیی دروستبوونی دەوڵەتی كوردستان هەیە. ناڕازیشم لە سیاسەتی بەڕێوەبردنی وڵاتەكەم، لە نادادی و برسیكردن و هەموو پێشێلكارییەكانی تر. هاندەری ئەوە بوومە كە پێویستە كوردستان رێگەی سەربەخۆیی بگرێتە بەر، لێكدانەوەم بۆ رووداوەكان و هاوكێشەكانم بەو جۆرە خوێندووەتەوە كە هەلومەرجی نێودەوڵەتی و هەرێمایەتی لە بەرژەوەندیی كوردن ئەگەر ئیرادەی ئەوەی هەبێت كار بۆ دەوڵەتی كوردستان بكات. 

ئێستاش باوەڕی تەواوم هەیە كە بە درێژایی مێژوو كەمجار دەرفەتی لەم جۆرە بۆ كوردستان هاتووەتە پێش بتوانێت بڕیار لە چارەنووسی خۆی بدات، ئەگەر ئەم هەل و دەرفەتە لەدەست بدەین، بۆ دەیان ساڵی تر میللەتەكەمان لەبەردەم رەشەكوژیی دەسەڵاتدارانی ئەم ناوچەیەدا دەبێت قوربانیی گەورە بدات بۆ مانەوەی خۆی. بەڵام كێشەكە لێرەدایە، وەك چۆن لە رابردوودا نە هێزە سیاسییەكانی كوردستان و نە سەركردەكانی ئێمە لە ئاستی بەرپرسیارێتی قۆناغەكە نەبوون، هەڵوێست و رووداوەكانی ئەم چەند مانگەی رابردووش ئومێدبەخش نەبوون.

دەرفەتێك دروستبووە كورد بتوانێت بەهۆیەوە لە خراپترین حاڵەتدا چەند هەنگاوێك بچێتە پێش، بەڵام خەریكە نەك دەرفەتەكە لەدەست دەدەین، بەڵكوو خودی دەرفەتەكە ببێتە مەترسی بۆ سەر ئایندەمان. ئەمە نەك تەنها بۆ دۆخی ناوخۆی كوردستان راستە كە بەهۆی مامەڵەكردن لەگەڵ دەرفەتەكان درزی یەكڕیزیی كوردی بە ئەندازەیەك گەورە كردەوە توانای زۆری دەوێت بۆ چاككردنەوەی، خەریكە لەسەر پەیوەندی و دۆستەكانی دەرەوەشمان رەنگ دەداتەوە. رەنگە ئێستا هەست بە مەترسی رەنجاندنی دۆستەكانمان نەكەین و بێباكیش بین لەوەی دۆستەكانمان ببن بە دوژمن، ئەو تێزە راستە كە نە دۆستی هەمیشەیی و نە دوژمنی هەتاهەتایی هەن و ناكرێ‌ كورد پێچەوانەی ئەم زانستە بێت، بەڵام دۆستایەتی و دوژمنایەتی پەیوەستە بە بوونی بەرژەوەندییەوە، ئێستا بێ‌ بوونی ئەو بەرژەوەندیانە خەریكە هاوكێشەكە لە ئێمە تێكدەچێت.

چارەكە سەدەیەكە ئێران وەك یەكێك لە ئامرازەكانی لەسەرپێوەستانی هەرێمی كوردستان دەبینرێت، بۆ نیو سەدە دەچێت ستایشی پەیوەندیی دۆستانەی نێوان كورد و شیعە دەكەین، ئێستا پەیوەندییەكان بەرەو دوژمنایەتی دەچن. هەمیشە بە شانازییەوە باس لە فتوای مەرجەعی باڵای شیعەكانی عێراق (ئایەتوڵڵا موحسین ئەلحەكیم) دەكرا كە فتوای حەرامكردنی كوشتنی كوردی داوە، لە كاتێكدا دەسەڵاتی ئەوكاتی عێراق ویستوویەتی كورد كۆمەڵكوژ بكات، بەڵام ئێستا (عەمار حەكیم) نەوەی موحسین ئەلحەكیم كە خۆی و رەوتە ئاینی و سیاسییەكەشیان تا چەند مانگێك پێش ئێستا دۆست و پشتیوانی كورد بوون، خەریكە سەنگەرمان لێدەگرێت. دوور نییە سبەی ئەم دەنگە لە مەرجەعە ئاینییەكانی تری شیعە و دۆستەكانی تر لەناو عەرەبی سوننە و شیعە و تەنانەت لە پێكهاتەكانی تریشەوە ببیستین.

ئەگەر بڕیار بێت ئێمە لە عێراق جیابینەوە، یان لە چوارچێوە و شكڵێكی تردا لەگەڵ عێراق بمێنینەوە، مەحكومین بەوەی هاوكێشەكە بەو جۆرە رابگرین كە دۆستمان لە بەغدا زۆربێت. لەحاڵێكدا ئەگەر لە هەموو لایەنە عێراقییەكان نائومێد بووین و پێمانوایە توانای هەزمكردنی كوردیان نییە و تا ئەو ئاستە دۆستی كوردن كە ژێردەستەیان بین، بەڵام ناكرێ‌ بەم دیدەوە لە هەڵوێستی دەوڵەتانیش بڕوانین. ئێستا ئەوروپا و ئەمریكا لە جۆری مامەڵەكردن لەگەڵ كات هەڵوێستیان پێچەوانەی چاوەڕوانییەكانی خەڵكی كوردستانە، پێیانوایە وادەی گونجاو بۆ بڕیاردان لە مافی چارەنووسی گەلی كوردستان لەم دۆخەدا لەبار نییە. نەیانگوتووە ئێمە دژی ماف و ئیرادەی گەلی كوردین، نەشیانگوتووە ئێمە رێز لە ئیرادەی خەڵكی كوردستان ناگرین، بەڵام بە زمانێكی دیپلۆماسیانە پێمان دەڵێن كاتەكەی گونجاو نییە. 

ناكرێ‌ ئێمە هیچ ئیعتیبارێك بۆ ئەم كاردانەوە و ئامۆژگارییە دۆستانەیەی ئەمریكا و ئەوروپا دانەنێین. لەكاتێكدا لە 25 ساڵی رابردوودا دووجار هەرێمی كوردستان كەوتووەتە بەر هەڕەشەی تیرۆر: (ئەنساری ئیسلام و داعش)، هەردوو جارەكە ئەمریكا و هاوپەیمانە ئەوروپییەكانی بەهانامانەوە هاتوون و ئەوان نەبووایەن ئێستا رەنگە كوردستان لە دۆخێكی وەك سووریا زۆر خراپتر بووایە. مەترسی پشتگوێخستنی داواكاریی ئەوروپی و ئەمریكییەكان مەرج نییە راستەوخۆ بەو جۆرە بێت كە ئیتر پشت بكەنە كوردستان لەكاتێكدا بەرژەوەندییەكی زۆریان لەم ناوچەیە هەیە، بەڵام سبەی بەغدا و دراوسێكان بە چاوێكی كەمترەوە لێمان دەڕوانن. پێشتر بەغدا پێی وابوو ئەمریكا و ئەوروپا و توركیا هەموو پشتیوانی كوردن، ئێستا ئەوان بە بەغدا دەڵێن ئێمە لەم دۆخەدا پشتگیری لەم خواستەی كورد ناكەین، كەواتە سەرئەنجام بەغدا نەك نایەتە پێشەوە بۆ ئەوەی نائومێدییەكانی كورد بڕەوێنێتەوە، بەڵكوو بێمنەتتر دەبێت لێمان. 

هیچكات لەگەڵ ئەوە نیم كورد دەستبەرداری خواستەكانی بێت، خوازیاری ئەوەش نیم سەركردایەتی سیاسی كوردستان لەژێر هیچ گوشارێكدا سازش لەسەر مافی چارەنووسی گەلی كورد بكات، بەڵام پێویستمان بە گرتنەبەری ئەو رێگایانەیە كە لە بڕیاردان لە مافی چارەنووس نزیكمان دەكاتەوە، یەكێك لەو رێگا بێ‌ مەترسیانەش پەیداكردنی پشتیوانیی دەوڵەتان و هێزە عێراقیەكانە كە ئێستا بەهۆی رەنگدانەوە و لێكەوتەی كێشە ناوخۆییەكان خەریكە ئەو پشتیوانیانە لەدەست دەدەین، بۆیە باشترین كارێك ئێستا بكرێت قۆستنەوەی دەرفەتە بۆ گۆڕینی سەرنجی ئەو دۆستانە، نەك بە ئینكاریكردن بیانكەین بە دوژمن. نەوەت ساڵە ئێمە بەرگەی مەینەتییەكانی عێراقیبوون دەگرین، دونیا وێران نابێت نەوەت رۆژی تر بدەین بەوانەی لە كۆمەڵكوژیی عێراق دەمانپارێزن.

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP