هەواڵی ئەمڕۆ

بەپەلە

(ئازاد تۆفیق) ئەركی رۆشنبیر دیاریدەكات !!

نەبەز گۆران - 9-07-2017 - 4782 جار خوێندراوەتەوە


وتاری ئەو قەڵەم بەدەستەی دەسەڵات لەسەر نووسەران و رۆشنبیران نووسیوویەتی، هیچ واتایەكی نییە جگە لەوەی بەرگری لەو گۆشەیەی خۆیدەكات كە تێیدا دانیشتووە. بەر لە هەمووشت گومانم هەیە لە وشەیەكی كتێبەكەی (ژولیان باندا) تێگەیشتبێت و بزانێت ئەركی رۆشنبیر چییە! گەر بیزانیبایە ئەركی رۆشنبیر چییە، بێگومان رۆژێك ئەو ئەركەی جێبەجێدەكرد. (ئەشێت حەقی خۆشی بێت جێبەجێی نەكات، چونكە هیچ كات لەناو كایەی رۆشنبیریدا ژمارەیەك نەبووە و خاوەنی كتێبێك، یان نووسینێك نەبووە، وەك كتێب و نووسین سەیر بكرێت، تەنها بەشێك بووە لەو دەنگەی دەسەڵات ئاڕاستەی دەكات، ئەم دەنگەش هەرچی بێت دەنگی رۆشنبیر نییە.)

دوو رستە دەخەمەڕوو، دەیكەمە وێستگەی ناساندنی ئەو كەسەی، كە باس لە ئەركی رۆشنبیر دەكات و خۆشی سێبەری دەسەڵاتە و خەریكی بانگەشەیە بۆ پاراستنی دەسەڵاتێكی حیزبی ئایدۆلۆژی وێرانكەر.

(ژولیا پاندا) لە كتێبەكەی خۆیدا. (خیانەتی رۆشنبیران) دەڵێت: "رۆشنبیران خیانەتیان لە ئەركە سەرەكییەكەی خۆیان كردووە كە بریتییە لە داكۆكیكردن لە ئازادی و دیموكراسی و دادپەروەری."
(میشل فۆكۆ) دەڵێت: "رۆڵی رۆشنبیر بریتییە لە خەبات دژی ئەو فۆرمانەی دەسەڵات كە دەیەوێت خودی رۆشنبیریش بگۆڕێت."

ئەم دوو رستەیە وێستگەی گرنگن بۆ ئەوەی تێبگەین رۆشنبیر رۆڵ و ئەركی چییە. هەموو ئەو رۆشنبیرانەی (ئەگەر رۆشنبیربن) خیانەت لە ئەركەكەی خۆیان دەكەن، كاتێك  دەبنە مەكینەیەك بۆ بەرهەم هێنانی داپۆشینی كارە بەدەكانی دەسەڵات. كاتێك (ژولیان پاندا) باس لە خیانەت بوونی رۆشنبیر دەكات، لەو گۆشە نیگایەوە باسیدەكات كە رۆشنبیر ئەركی ئەوەیە، بەرگری لە ئازادییەكانی مرۆڤ، بەرگری لە دیموكراسی، بەرگری لە دادپەروەری بكات، خۆ گەر كەسێك هەبێت خۆی بەرۆشنبیر بزانێت و لەم ئەركە خۆی بدزێتەوە، بە پێی تیۆرییەكەی ژولیان رۆشنبیرێكی خیانەتكەرە.

ئەو بانگەشە كەرەی دەسەڵات  ناوی (ئازاد تۆفیق) ە لەناو دونیای شاشەكان خەریكی دەنگە دەنگە، دێت كتێبی ئەم نووسەرە دەكات بە بنەمایەك بۆ ئەوەی قسە لەسەر رۆشنبیرانی دەرەوەی دەسەڵات بكات. لەكاتێكدا تەواوی كتێبەكەی ژولیان قسەكردنە لەسەر ئەو تایپەی ناو شاشەكان و سێبەرەكانی دەسەڵات كە پێیان دەڵێت: ئێوە ناتوانن ئەركی رۆشنبیری جێبەجێبكەن و ئێوە بەشێكن لەو مەكینەی دەسەڵات كە رۆشنبیری دەخاتە ژێر گومانەوە. هەمان دیدی (فۆكۆ) بۆ رۆشنبیری بریتییە لە خەباتكردن دژی فۆرمەكانی دەسەڵات، گەر رۆشنبیر نەتوانێت خەبات بكات دژی ئەو فۆرمانەی دەسەڵات، ناتوانێت خۆی لە رووبەری رۆشنبیریدا ببنێتەوە.
كۆمیدیا ئەوەیە كەسێك دێت ئەرك و رۆڵی رۆشبیر دیاریدەكات، خۆی بە درێژایی مێژووەكەی هەمیشە سێبەری دەسەڵات بووە و بەرگری لە دەسەڵات كردوە دژی داخوازی خەڵك. (گەر لە شوێنێكیش بەرگری لەخەڵك كردبێت، بێگومان سودێكی تێدابووە بۆی.)

ئێمە ناخوازین ئەو دەمووچاوانەی دەسەڵات لە كارەكەی خۆیان پاشگەزببنەوە، بەڵام رێگاش نادەین ئەوانە بێن رۆڵی رۆشنبیر دیاری بكەن، چونكە ئەوەی رۆڵی رۆشنبیرە هەرگیز لای ئەو دەمووچاوانە بوونی نەبووە و ئەركی ئەوان ئەركێكە هیچ پەیوەندی بە ئەركی رۆشنبیرەوە نییە. 

ئەو بانگەشە كەرەی دەسەڵات لە ئێستادا دەیەوێت رۆشنبیران دەست لە ئەركەكەی خۆیان هەڵبگرن و وەك ئەو ببنە بەشێك لە پاسەوانی دەسەڵات. ببنە بەشێك لەو مەكینەی دەسەڵات رۆژانە گوتاری فاشیانەی لێ‌ بەرهەم دەهێنێت، بەبێ‌ ئەوەی لەخۆی بپرسێت: باشە كاتێك گەنجەكانی ئەم وڵاتە لەسەر داوای ئازادی دەكوژران، من بۆ لەشاشەكانەوە نەفرەتم لێدەكردن؟ من گەر رۆشنبیربوومایە ئەركەكەم ئەوەبوو بەرگری لەو ئازادییە بكەم گەنجەكان داوای دەكەن. یان كاتێك كەسێك دامەزراوەیەكی گەورەی وەك پەرلەمانی پەكخست لەبەر خاتری كورسییەكەی من بۆ نەهاتم بەرگری بكەم و، لە میدیاكانەوە خەریكی پاساو هێنانەوەبووم بۆی، من گەر یەك سات رۆشنبیربوومایە ئەركەكەی خۆم جێبەجێدەكرد. یان كاتێك پیسخۆری و نادادی تەواوی دامەزراوەكانی گرتووەتەوە، بۆچی منیش بووم بەبەشێك لەو پیسخۆرییە و بەشی خۆم وەرگرت و بەرگریم لێكرد، دەبا من دژی ئەو نادادی و پیسخۆرییەبم. بەم هەموو  كارە بەدانەی دەسەڵاتەوە چۆن رێگە بەخۆم دەدەم باسی ئەركی رۆشنبیربكەم، كە خۆم نە رۆژێك ئەو ئەركەم جێبەجێكردوە، نە لەو چوارچێوەیەشدا بوونم هەیە و نە بەشێكم لەو رووبەرە. دەبا لەخۆی بپرسێت منی پارێزەری دەسەڵات بەهەموو ناشیرنییەكانیەوە، بۆ دەست بۆ ئەركێك دەبەم كە ئەركی من نییە. 

ئەمانە هەموو پرسیاری زۆر سەرەتاین لەو قەڵەم بەدەستەی دەسەڵات، كە هەرگیز نایەوێت دەست لەو خوانە وەردات و دێت ئەرك بۆ رۆشنبیران دادەنێت. لە هەمووشی كۆمیدی تر كتێبێكی كردوە بەسەرچاوە نووسینەكەی، تەواوی كتێبەكە بێحورمەتی بەوانە دەكات خۆیان بەرۆشنبیر دەزانن و بوونەتە سێبەری دەسەڵات. تەواوی كتێبەكە بۆ ئەوانەیە لەبەر بەرژەوەندییە تایبەتییەكانی خۆیان ئەركەكەی خۆیان جێبەجێناكەن و، دەشیانەوێت بەو سیما شێواوەی خۆیانەوە سیمای ئەوانی تر و ئەركی ئەوانی تر بشێوێنن.

ئەگەر رۆشنبیران، چ ناو بزوتنەوەی گۆڕان، چ لە دەرەوەی بزوتنەوەی گۆڕان، دینەمۆیەك نەبن بۆ بەرهەم هێنانی رەخنە، جوڵەیەك نەبن بۆ خەبات دژی ئەو فۆرمە ملیشایی و خێڵەكییەی دەسەڵات، بێگومان رۆشنبیرنین. ئەم بابایەی دەسەڵات نیگەرانە لە رۆشنبیران، چونكە حەزدەكات هەموویان بخاتە شوێنی خۆی! چ شوێنێكیش كە مەگەر هەرخۆی بتوانێت لەو شوێنە بێزراوەدا بوەستێت. 

ئەو بابایەی دەستی دووی دەسەڵات، پێی وایە ئەركی رۆشنبیران ئەوەیە، بڵێن: بەڵێ‌ بۆ ریفراندۆمێكی حیزبی و نا بۆ ریفراندۆمێك لە رێگەی دامەزراوە یاساییەكانەوە ئەنجام بدرێت. ئەم بابایە خراپ سەری لێشواوە، خراترین جۆری سەر لێشوانیش ئەوەیە، لەناو كایەی رۆشنبیریدا هیچ شوێنێكت نەبێت، لەناو رووبەری رۆشنبیردا خاوەن یەك رستەی راست وتن نەبیت، بێیت بتەوێت ئامۆژگاری بكەیت و رێگا بۆ رۆشنبیران دابنێیت. لەوەش بەدبەختر ئەوەیە، خۆت لە شوێنێكی زۆر بێزاروبیت و بتەوێت ئەوانیتریش بانگ بكەیت بۆ لای خۆت، كە دڵنیابیت كەس نایەت. (هەڵەبەتە كەس بەخیلی بەشێوێنەكەی نابات، چونكە هیچ كەس نایەوێت لەو شوێنەدا خۆی ببینێتەوە.) 

ئەو ریفراندۆمەی كە تاقمێك بخۆری دەسەڵاتی حیزبی پێی شاگەشكەبوون، گەورەترین بێحورمەتییە بە خەونی كورد. گەورەترین گورزە لەو خەونەی زیاتر لە سەدەیەكە مرۆڤی كورد خەونی پێوە دەبینێت. ئەما تێرەكان نایانەوێت حەقیقەت ببین، بۆیە لە وێرانی خۆیاندا سەرقاڵی ئەوەن ئەو وێرانییە رەنگ بكەن بەو جۆرەی خۆیان دەیانەوێت.

رۆشنبیری ئێستا هێندە ناسیونالیستێكی بێ‌ ئاگاو دور لە دونیابینی نوێ‌ نییە، بەرگری لە پرۆسەیەك بكات تەواوی پرۆسەكە كۆمیدیا و بێحورمەتیكردنە بە یاساو دامەزراوەكان. ئەركی رۆشنبیرانە دژی ئەو ریفراندۆمە حیزبە بوەستنەوە، ئەركی رۆشنبیران وەك فۆكۆ دەڵێت: تەنها وتنی حەقیقەتەكان نییە، بەژدارییەكی رژدی جوڵەكانیشە. رۆشنبیران ئیدی پێویست ناكات بێن حەقیقەتەكان بڵێن، چونكە هەمووكەس حەقیقەتەكان دەزانێت، ئەركی رۆشنبیرە لە جوڵەكانیشدا بەشێكی سەرەكی بێت. ئەركی رۆشنبیر نییە بكەوێتە ژێر گوتاری خێڵەكی و میلیشاییەوە، ئەركیشی نییە ببێتە (توتی) دەسەڵات. ئەوەی خۆی دەخاتە ناو سیستەمەكەی دەسەڵات و دەبێتە بانگەشەكەری، هەرگیز لەناو رووبەری رۆشنبیریدا شوێنی نییە. چونكە رۆشنبیری تەنها نزیكی نییە لە كتێبەكان، ئەركە، كە ئەو ئەركەت جێبەجێنەكرد باشترە لەو چوارچێوەیەدا خۆت نەبینی.

ئەو بابایەی دەسەڵات، بەوە ناوەستێت و دەیەوێت رۆشنبیران وەك خۆی لێبكات! دەیەوێت وەك خۆی رۆشنبیران بكەونە سیتایشكردنی پرۆژەیەكی بەخێڵكردنی سیستەمێك. بكەونە پیاهەڵدان بە پرۆژەیەكی حیزبی و بێحورمەتی بە دامەزراوە یاساییەكان بكەن. دەیەوێت رۆشنبیران نزیك ببنەوە لەدەسەڵات و وەك خۆی بەشی بەرگریكردن وەربگرن. دەیەوێت رۆشنبیران چاوپۆشی بكەن و لەبەردەم ئاخوری ماڵی ئاغادا، چاوەروانبن. دەیەوێت رۆشنبیران وەك خۆی بكاتە بوقی دەسەڵات و لەحەقی بوق بووندا، نانێكی خۆش بخۆن! 

من بۆیە ئەم كەمە نووسینەم نووسی، بۆئەوەی پێی بڵێم: لەراستیدا نەك رۆشنبیران، نەك دەستە بژێرەكان، هیچ هاوڵاتییەكی بەشكۆی ئەم كۆمەڵگەیە ئامادەنییە ئەو ئەركە جێبەجێبكات كە تۆدەیكەت. گەر بۆ جارێكیش سەیری ئاوێنەی خەڵك و كۆمەڵگە بكەیت و وێنە راستەقینەكەی خۆت ببینیت، چەند بێزراویت، نەك هەر هیچ لەسەر رۆشنبیران ناڵێیت: بەڵكو كۆتایی بەهەموو گاڵەگاڵێك دەهێنێت. ویستم پێی بڵێم: ئەو كتێبەش كردوتە بەسەرچاوەی نووسینەكەت ئەگەر باش بیخوێنیتەوە، ئەوكات تێدەگەیت تۆ چەند جێگەی شەرمی بۆ ئەركی رۆشنبیربوون و تێدەگەیت ئەو كتێبە بە كەسانی وەك تۆ دەڵێت: تۆ پاسەوانی دەسەڵاتی نەك رۆشنبیر. گەر بەمەش رازی نابیت، دەتوانین شتی زۆر تایبەتر بڵێین، شتانێك كە بەتەواوەتی وێنە راستەقینەكەت پیشانی خەڵك بدات.(ئێرە شوێنیان نییە، كاتی خۆی دێت.) 

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP