لەپەراوێزی یادی 119 ساڵەی ڕۆژنامەوانی كوردیدا...
میدیای كوردی لەكوێی گۆڕانكاری و پێشهاتەكاندایە ؟

نەوزادی موهەندیس - 25-04-2017 - 3864 جار خوێندراوەتەوە

نەوزادی موهەندیس

• سەرەتا دەبێت دان بەو ڕاستیەدا بنێین كە دوای ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی 1991ی گەلەكەمان و  ئازادبوونی هەموان لە هەرێمی كوردستاندا لەهەموو بوارەكاندا ، هەریەكەش دەستی دایە ئەو كارەی كە حەزیپێدەكرد و لەناویشیاندا كاری ڕۆژنامەوانی و ڕۆژنامەنوسی برەوێكی گەورەی هەبوو وەك دەروازەیەكی فراوان بۆ خۆناسین  بەخەڵكی و حیزب و سەركردەكانیش،هەربۆیە زۆرێك لە گەنجان و تەنانەت ئەو كەسانەی كە پێشتریش لەو بوارەدا كاریان كردبوو دەستیان دایەوە قەڵەم و نوسین ،هەربۆیە سەردەمی دوای ڕاپەڕین سەردەمی زێڕینی ڕۆژنامەوانی كوردی بوو كە تاكو ئێستاش بەردەوامی هەیە بۆ ماوەی 26 ساڵ و سەردەمی پێگەیاندنی چەندین كادری شارەزا و لێهاتووی ئەو بوارە و كەڵەكەبوونی ئەزموون و شارەزایی لای زۆرێكیان.

• هەموو ئەو ڕۆژنامەنوس و میدیاكارانەی ئێستا كە ناو و ناوبانگێكیان هەیە و هەیانە بۆتە سەرنوسەری ڕۆژنامە و گۆفاری بە متمانە و بەناوبانگ و پڕ خوێنەر و هەشیانە بۆتە بەڕێوەبەری دەزگایەكی ڕۆژنامەوانی و میدیای بەهەموو جورەكانی (( نوسراو و بینراو و بیستراو و ئەلكترۆنیەوە))، هەموو ئەمانە لەژێر پاڵتۆی میدیای حیزبیەوە دەرچوون و پێگەیشتون و پێشكەوتون و بونەتە كەسانی بەناوبانگ لە دونیای ڕۆژنامەوانی كوردیدا.
• ئەرێ‌ ڕۆژنامەوانی حیزبی زیانی هەبوە یان سوود؟

گەر ئێستا ئەم پرسیارە لە زۆرێك لە ڕۆژنامەنوسان بكەین،ڕاستەوخۆ دەڵێت میدیای حیزبی كارێكی نەگریس و خراپە و دەبێت نەمێنێت و لێیدووربكەوینەوە،چونكە ئازادی ڕەخنەگرتن و نوسینی تیادا نیە،و ناتوانرێت بە ئارەزووی دڵی خۆت تیایدا بنوسیت و  لەبەر زۆری چاودێری و هێڵی سوور.بەڵام ئەم وەڵامە ناهەقیەكی زۆری تیادایە،چونكە هەر میدیای حیزبی بوو كە سەرچاوەی پێگەیاندنی ڕۆژنامەنوسەكان بوە  بەگەنج و بەتەمەنەكانیشەوە و هەر ئەویش بوە دەست واڵاو یارمەتی و كۆمەكی مادی كردوون و تواناكانی پێشخستون،ڕاستە حیزب دەسەڵاتدارە و لەسەرەتاوە هەر ئەو توانیویەتی كاری دەرچوونی ڕۆژنامە و گۆڤارەكان بكات،بەڵام لەوبوارەشدا زۆرێك لە ڕۆژنامەنوسانی پێگەیاندوە و بەخەڵكی ناساندوون، دەبێت ئەو ڕاستیە بزانین كە میدیای حیزبی میدیایەكی ئاڕاستەكراو و قەتیسكراوە لە چوارچێوەی سیاسەت و بەرژەوەندی حیزبەكەدا و ئەم كارەش نامۆ نیە و كارێكی زۆر ئاساییە،بەڵام هێندەش بەرتەسك و داخراو نەبوون كە ڕێگە بەهیچ ڕەخنەیەكی بونیاتنەر نەدەن و كەموكوڕی حیزب و حكومەتیش دەرنەخەن،بەڵكو لەهەندێك كاتدا بەهۆی ئەوەی كە ڕۆژنامەكە حیزبی بوە باشتر و بوێرانەتر دەستی خستۆتە سەر كەموكوڕیەكان و پیشانیداون و جەماوەری لێبەئاگاهێناونەتەوە و ڕای گشتیشی لەسەر بزواندون.

• ئەی ڕۆژنامەی بەناو ئازاد و بێلایەن چیان كردوە؟

بەداخەوە لە هەرێمی كوردستاندا ئەوەی پێی دەڵێن ڕۆژنامەی ئازاد بە ڕۆژنامە و گۆڤار و تەلەفزیۆن و ڕادیۆ و سایتە ئەلكترۆنیەكانیشەوە هیچكامیان بێلایەن و ئازاد  نین و ناشبن،چونكە لەلایەك ستاف و بەڕێوەبەر و سەرنوسەرەكانیان بۆخۆیان كەسانی سەر بە حیزب و لایەن و ئاڕاستەیەكی سیاسی دیاریكراون یاخود لایەنگری سەرمایەدارێكن و لەبەرژەوەندی سەرمایەدار و خاوەن ئیمتیازەكەدا دەنوسن هەربۆیە چاوپۆشی زۆریش دەكەن لە گەندەڵی و كەموكوڕی لە پڕۆژە و كارو و  سەرمایەگوزاریەكەیدا، ئەوان لە پێناو بەردەوامبوونی ڕۆژنامەكە یان گۆڤار و سایتەكەیاندا و دەستخستنی پاڵپشتی مادی بۆی  هەنگاو بەسەر هەموو ئیتیكێكی ڕۆژنامەوانیدا دەنێن و لەپێناو بڵاوكردنەوەی چەند ڕیكلامێكدا هەنگاو بەسەر سەدان وتار و ڕەخنەی جدیدا دەنێن، ئەو ڕۆژنامەو گۆڤار و سایتانە ئەو وتارانە بڵاوناكەنەوە كەلەگەڵ بیروڕاو تێڕوانین و سیاسەتی خۆیاندا ناگونجێن، هەربۆیە زۆربەیان ڕەنگێكی دیاریكراوی بۆخۆی هەڵبژاردوە و  لە میدیا حیزبیەكان زیاتر داخراوترن و ئازادیەكانیان بەرتەسك كردۆتەوە.

• ئایا ڕۆژزنامەوانی كوردی لە ئێستادا چی خستۆتە سەر بنە و بارگە و خەرمانی ڕۆژنامەوانی دێرین و ڕابووروومان؟

بەڕاستی گەر بەچاوێكی دیقەت و بەویژدانەوە بڕوانینە ئەو بوارەی كە لە ئێستادا  جمەی دێت و سیخناخ بوە لە جۆرەها ڕۆژنامە و تەلەفزیۆن و ڕادیۆ و گۆڤار و سایتەكان،كە هەموانیان یان سەر بەحیزبێكن یان سەر بە دەزگایەكی ئەمنی و كەسایەتیەكی سیاسین یان سەر بە سەرمایەدارێكی بەدەسەڵاتن یان سێبەر و پاشكۆی  ئاڕاستەیەكی دیاریكراون، هیچ كامیان نەیاتوانیوە ببنە جێگەی متمانەی زۆرینەی خوێنەر و ڕۆشنبیران و بەدەلیلی ئەوەی زۆرترین ژمارەی دەرچوونیان لە 5000 هەزار ژمارە تێپەڕ ناكەن ((گەر كەمتریش نەبن)) كە ئێستاش نەگەیشتونەتە  ئاستی ڕۆژنامەیەكی حیزبی كە ڕۆژانە دەردەچێت، ئەمەش هۆكاری خۆی هەیە لەوانە:
• ئەو ڕۆژنامە و گۆڤارانە لەلایەن كەسانێكەوە بەڕێوە دەبرێن سەرەتا خۆیان ئەهلی قەڵەم و نوسین نین و ئەزمون و شارەزاییەك و پسپۆڕیەكیان نیە.
• ئەوكارەیان كردۆتە سەرچاوەی ژیان و گوزەرانیان نەك حەز و ئارەزوو و داهێنان و پسپۆڕبوون.

• میدیای ئێستا و میدیاكارانیش  لەژێر سایە و ناوی میدیای ئازاد و ئۆپۆزسیۆن و دژ بەدەسەڵاتدا  ئەوەندەی هەوڵی ناوزڕاندن و شكاندن و لەكەداركردنی لێپرسراوە حیزبی و سەركردە و  ئەوموون و دەسەڵاتەكەی ئەم هەرێمە  دەدەن بەنیەتی تەشهیركردن و  ناوزڕاندیان نیوهێندە بەتەنگ گەشەكردنی ئەزموون و ئازدیەكان و ڕەخنەگرتن و پێگەیاندنی كادری پڕۆفیشناڵەوە نین.

• ئەم قەیرانە داراییەی كەماوەی 3 ساڵە بەردەوامە ڕووی ڕاستەقینە و توانای مادی و مەعنەوی زۆرێك لەو ڕۆژنامە و گۆڤار وسایتانەی دەرخست كە تەنها وەك بوكەڵەیەك وابون بەدەست ئەو لایەن و كەسایەتیانەی كە پشتگیریان دەكردن و خۆشبەختانە  ڕەسەن و ناڕەسەنەكانی لێك جودا كردنەوە و  بەهێز و جێگیرەكانی هێشتەوە و ئەوانی تریشی ڕووبەڕووی دەرگا داخستن و كڵۆمكردنی كردنەوە و تاڕادەیەك بازاڕی ڕۆژنامەوانی كوردی پاككردەوە، هێشتاش ماوە ئەو كارە تەواو بكرێت و بگاتە ئامانجی كۆتایی.
• ئایا میدیاكان بەحیزبی و ناحیزبیەوە توانیویانە ببنە مینبەرێك بۆ ڕەخنەی ئازاد و جدی لەهەموو بوارەكانی ژیاندا؟.

بەداخەوە كاری ڕەخنەگرتن نەبۆتە پیشەیەكی سەرەكی لای زۆرێك لە نوسەران و ڕۆژنامەوانان،لەسەرجەم بوارەكانی ژیانی كۆمەڵگای كوردەواریدا، ئەوەی هەموان ڕوویانتێكردوە بریتیە لە نوسینی وتاری ئاگرین دژی دەسەڵات و سیاسی و سەركردەكان بۆ ئەوەی بە زووترین كات ببنە پاڵەوانی سەر ڕووی ڕۆژنامە و گۆڤارەكان و تەلەفزیۆن و سایت و ڕادیۆكان،نا لەبەرئەوەی كە ڕەخنە و دیدو بۆچونێكی زۆر جیاوازیان داهێناوە بەڵكو تەنها لەبەر ناوزڕاندن و شكاندن و خۆدەرخستنی خۆ بوونە،چونكە باش دەزانن ئەو بازاڕە گەرمیەكی زۆری هەیە لەلایەن زۆرینەی جەماوەرەوە، ئەگینا كوان ئەو ڕۆژنامەنوسانە كە لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی وژینگەیی و  پزیشكی و ئەندازیاری و یاسایی و ..هتد. دەركەوتون و قەڵەمیان خستۆتە كار.

ڕاستە كاری ڕەخنەگرتن ئاسان نیە و كاری هەموو كەس نیە، بەڵام خۆ دەكرێت لەماوەی 26 ساڵی ئەم ئەزمونەدا بەنیوهێندەی نوسەری سیاسی و ڕەخنەگری سیاسی ڕەخنەگرانی بوارەكانی تریش دەربكەوتنایە.كەمن ئەو كەسانەی كە خۆ خەریك دەكەن بە دەستخستنە سەر دیاردە دزێوەكانی گەندەڵی و مەحسوبیەت و مەنسوبیەت و ناوچەگەرێتی و زیندووكردنەوەی عەشرەتچێتی و برەودان بەدیاردە ئاینی و خورافیەكان و دیاردە كۆمەڵایەتیەكان، كەمن ئەو كەسانەی كە گرنگی دەدەن بەبوارەكانی ژیان و ژیاندۆستی و ژینگە و ئەندازیاری و پەروەردە و پێگەیاندنی نەوەكانی ئایندە.

هەربۆیە بەداخەوە ڕۆژنامەوانی كوردی لەگەڵ هەبوونی ئازادیەكی تاڕادەیەك باش لەم هەرێمەداو لەم سەردەمی جیهانگیری و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكاندا كەبونەتە مینبەرێكی باش و چالاك بۆ هەموان بۆ دەربڕینی ڕاوبۆچونەكان و دەرخستنی زۆرێك لە دیاردە نەشازەكانی ناو كۆمەڵگاو بەخێرایی بڵاوبونەوەیان و كۆكردنەوەی ڕای زۆرینەیەك لەسەریان و گەیشتنە بەردەم دەسەڵاتدارانیش بە خێرایی و بێ‌ ڕتووش ،سەرەڕای زیان و لێكەوتە خراپەكانیشیان، بەڵام ڕۆژنامەوانی كوردی هێشتا لەئاست ئەو گۆڕانكاری و پێشهاتە نوێیانەدا نین كە كۆمەڵگای مرۆڤایەتی بەگشتی و كوردەواریش بەتایبەتی چاواڕوانین و و هێشتا بەشكڵ و مۆدێلە كۆنەكەی جارانەوە كاردەكەن و هێشتا دەزگا و  دامەزراوەیەكی گەورە و گرنگ و پڕۆفیشناڵی نیشتیمانی پەیدا نەبوە كە كار بكات لەسەر  ڕێكخستن و ئاڕاستەكردنی ڕۆژنامەوانی كوردی بە ئاڕاستەیەكی پڕۆفیشناڵی و مۆدێرن و سەردەمیانە و ئازاد و لیبڕاڵانە تا بتوانێت میدیای ئازد و بێلایەن برەو پێبدات و پاشەكشە بەمیدیای حیزبی بكات، هێشتا حیزبایەتی و كایەی سیاسی هێندە برە و گرنگیان هەیە كە هێشتا كایەكانی ئابوری و كۆمەڵایەتی و ئەمنی و فەرهەنگی لەچاویاندا لەئاستێكی نزمدان، هێشتا حیزبایەتی تەسك بیر و ئەندێشەی زۆرێك لە ڕۆژنامەوانانی داگیركردوە،هێشتا وەلائو ئینتیما بۆ حیزب و سەركردە و بنەماڵە لە پێش ئینتیمای نەتەوە و نیشتیماندان،جا تا ئەو كاتەی ئەم هەموو  ئینتیما نەزۆكانە كاڵ دەبنەوە هیوایەك بە ڕۆژنامەوانی كوردی پەیدا نابێت،بۆیە هەموان لەبەردەم ئەرك و چارەنوسێكی مێژوویداین بۆ ئەوەی ڕ‌وژنامەوانی كوردی ڕزگاربكرێت لە و فۆرمە كۆن و ڕزیوەی جاران و دەستبكرێت بە هەنگاوی نوێ‌ و  لەیادی 120 ساڵەی ڕۆژنامەوانی كوردیدا هەق وایە هەموان خۆ ڕزگاربكەین و بەبیروڕاو تێڕوانینێكی نوێوە كایەكە برەو پێبدەینەوە و بتوانینرێت ڕۆژنامەوانی كوردی بگەیەنرێتە ئاستێكی باڵاتر و پێگەیشتووتر كە لە ئاست متمانەی كۆمەڵگەی كوردی  و ڕووبەڕووبونەوەی گۆڕانكاری و پێشهاتە نوێكاندا بێت.

[email protected]
 

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP