حوكمی سه‌رده‌می كوێره‌كان

دانا مەنمی - 1-03-2017 - 1665 جار خوێندراوەتەوە

دانا مه‌نمی

كوردبوون خوانێكه‌ بۆ كۆكردنه‌وه‌ی هه‌موومان به‌ جیاوازی ئیتنی و ئاینیی بیروڕای سیاسیمانه‌وه‌ ، كوردبونیش هه‌ستێكی رۆمانسی و خه‌یاڵێكی شاعیرانه‌ نییه‌ ، به‌ڵكو كوردبوون ڕگه‌زو پێكهاته‌یه‌كی مێژووی كلتوری و فه‌رهه‌نگیمانه‌ كه‌ ڕه‌هگه‌كانی شۆڕ بووه‌ته‌وه‌ به‌ ناو رۆح و ئاوێته‌ی ده‌رون و ئیحساس و ناخمان بووه‌ ، ئه‌فسووس ئه‌وه‌ خۆمانین خاك و نیشتیمان و ئالاو شه‌هیدانمان قێزه‌ون و سوكایه‌تیان پێ ده‌كه‌ین ، ئه‌وه‌ خۆمانین كلتورو كه‌له‌پوری كوردیمان پێ نه‌نگیه‌ ، جه‌مه‌دانه‌و مشكی و كه‌واو كراسی كوردی ، ده‌گۆڕینه‌وه‌ به‌ عه‌مامه‌و قاتی بۆكس و سمۆكن و بۆیمباخ.

ئه‌وه‌ خۆمانین ده‌ستی دۆستایه‌تی بۆ بابایه‌كی عه‌ره‌ب و تورك و فارس درێژ ده‌كه‌ین ، به‌لام نێوماڵی كوردیمان لێكترازاو سه‌نگه‌رمان له‌ یه‌كدی گرتووه‌ بۆ سوكایه‌تی و به‌شه‌یتانكردنی یه‌كدی ، ئه‌وه‌ خۆمانین ڕه‌گه‌كانی نه‌ته‌وه‌یی ده‌بڕینه‌وه‌ و ئاشنایی ترادسیۆنی مێژووی و كلتوری و جوگرافی و شوناسی كوردبونمان نین ، ئه‌وه‌ش هۆكاره‌كه‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ بونه‌وه‌رێكی دابڕاوین له‌ دوێنێ بۆ ئه‌مڕۆ ، ئه‌مڕۆشمان ده‌بێته‌ دوێنێ و به‌یانیشمان هه‌روا به‌ بێ یاده‌وه‌ری ده‌مێنینه‌وه‌ ، له‌كاتێكدا ڕۆژگاره‌كانی مرۆڤایه‌تی یه‌كه‌یه‌كی نه‌پچڕاوه‌ ،ئه‌مڕۆ ته‌واو كه‌رو درێژبونه‌وه‌ی دوێنێ یه‌ و سبه‌ینێش هی ئه‌مرۆ ، ئه‌شێ ڕابردوو په‌ندو ئامۆژگاری بۆ ئێستا و ئاینده‌ هه‌بێت .
 
كوردایه‌تی و كوردبوون كاڵایه‌ك نییه‌ له‌ بازردا یان له‌ مۆڵێكدا بكڕدرێت وه‌یان بفرۆشرێت ، كوردایه‌تی و كوردبوون ناسنامه‌و شوناس وهه‌ست و سۆزو بیرو باوه‌ڕه‌ ، كه‌ دواجار ئه‌م ناسنامه‌ی كوردبوونه‌ ،یه‌كه‌م پاڵپشتی نه‌ژادنامه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیمه‌ ،هه‌موو ئه‌مانه‌ ته‌واوكه‌ری یه‌كدین ، بێ ئه‌و هه‌سته‌ مرۆڤ بێبه‌ری ده‌بێت له‌ نه‌ته‌وه‌كه‌ی ، كه‌هه‌ستیشم كرد كوردم سۆزو خۆشه‌ویستی و وه‌فاداریم ده‌بێت بۆ نیشتیمانم ، هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌كیش ته‌نیا هه‌ست و سۆزه‌ . 

له‌ڕاستیدا خه‌ونی كوردبوونی ئێمه‌ لای هاونیشتیمانیان تا ئێستا له‌ چوارچێوه‌ی (خێزان و تیره‌و هۆزو گه‌ڕه‌ك و كۆڵان و شارێك ) دایه‌ ، نه‌ك خه‌ونه‌كانمان دوور مه‌وداو له‌ پێناو خاك و نیشتیمان و گواستنه‌وه‌ی میله‌ت بیت بۆ نه‌ته‌وه‌و كیانێكی سه‌ربه‌خۆی كوردی ، خه‌ون بینینی كورد به‌ ده‌وڵه‌ته‌وه‌ ، خه‌ونێكی مێژووییه‌ ، به‌ڵام خه‌ونێكی شاعیرانه‌ نییه‌ ، ئه‌وه‌ خۆمانین ئه‌و خه‌ونه‌مان نه‌زۆك كردووه‌ ، خۆمانین دیفاكتۆمان وه‌رگێراوه‌ بۆ خه‌ونێكی كوێرانه‌و كورتبینانه‌ .
 
دیرۆكی مێژووی كورد وه‌نه‌بێ هه‌لومه‌رجی ده‌وڵه‌تی كوردی بۆ سه‌ربه‌خۆی نه‌ره‌خسابێت ، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ له‌ ده‌وڵه‌تی ماده‌وه‌ ده‌ست پێده‌كات كه‌ كورد نه‌یزانی چۆن پارێزگاری له‌ كیانه‌كه‌ی بكات ، چونكه‌ ئاماده‌ نه‌بووه‌ هه‌لومه‌رجه‌كان بقۆزێته‌وه‌ و چۆن هه‌ڵسوكه‌وت له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌لومه‌رجه‌دا بكات ، ئاخر كاتێك كورد خاوه‌نی ئیمپراتۆربووه‌ ، نه‌ته‌وه‌كانی دراوسێ ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تیش بووبن هاوشانی كورد نه‌بوون ،له‌به‌ر ئه‌وه‌ ڕوخاندنی ماده‌كان له‌لایه‌ن "كۆرشی " فارسه‌وه‌ جگه‌ له‌ كه‌مته‌رخه‌می و نه‌زانین هیچی تر هه‌ڵناگرێت .
 
هه‌رگیز ناتوانین خه‌ون به‌ ڕزگارییه‌وه‌ ببینین ،مه‌گه‌ر ئه‌و كاته‌ی كه‌ رۆحی كوردبوون جارێكی دی هه‌موو شت نه‌ك بخاته‌ ژێر پرسیاره‌وه‌ ، به‌ڵكو ڕیماڵێ له‌ پێناو كازیوه‌ی به‌یانیه‌كی تازه‌دا ، كورد پێویستی به‌ ستراتیژی نه‌ته‌وه‌ی و پره‌نسیپی دیموكراسیه‌ت و خۆ به‌ دیموكرات كردن هه‌یه‌ ، كورد پێویستی به‌وه‌یه‌ كه‌له‌گه‌ڵ خۆی بدوێ ، یه‌كڕیزی و نێوماڵی خۆی یه‌كبخاته‌وه‌ ، هه‌ركات عه‌قڵی دیماگۆجی له‌ ژینگه‌و فه‌زای سیاسی دا سه‌ری ده‌رهێناو ویستی وێنه‌یه‌كمان له‌ شپرزه‌یی و تاریكی و وێران كردن و به‌شه‌یتانكردنی یه‌كدی و لێكترازانی ماڵی كودی بۆ بكێشێت ، دنیای كورد ئه‌و دنیایه‌ بێت كه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ حوكمی بكه‌ن كه‌ نابێت و ناشێت حوكم بكه‌ن ، ئه‌و كه‌سانه‌ قسه‌كه‌رو زمانحاڵی بن كه‌ ناشێت قسه‌كه‌ری كۆمه‌ڵگا بن ، ئه‌و كه‌سانه‌ ڕاوێژكارو نوسه‌رو غه‌مغۆری بن كه‌ نه‌ تواناو به‌هره‌ی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ و نه‌په‌روه‌رده‌كراون بۆ بینینی رۆڵێكی له‌و جۆره‌ .

لێره‌وه‌ ئه‌و وێنه‌یه‌ی كه‌ ئه‌و قسه‌كه‌رانه‌ی له‌ هه‌ناوی كۆمه‌ڵگای كوردی به‌له‌د نین ، ئه‌و نوسه‌رانه‌ی لێپرسراو نین و له‌ مه‌سئولیه‌تی نوسین بێئاگان ، وێنه‌یه‌كمان بۆ ده‌كێشن كه‌ نه‌ته‌بایه‌ له‌گه‌ل بیركردنه‌وه‌و نوسین و ده‌ربرینه‌كانیان ، نه‌ دنیای كوردی به‌ فیعلی واده‌گوزه‌رێت ، ئه‌مه‌ مه‌ترسییه‌كه‌یه‌ هه‌ر ئه‌و نوسه‌رو قسه‌كه‌رو ڕاوێژكارو ...هتد له‌بری ئه‌وه‌ی سه‌رقاڵی ئارامكردنه‌وه‌ی فه‌زای گشتی و جوانكردنی دونیای كورد بن ، كه‌چی خۆیان به‌شێكن له‌ گیروگرفته‌كه‌و دروستكه‌ری كێشه‌كه‌ ، ئاخر كه‌سێك یان هێزێكیش دروستكه‌ری كیشه‌ی سیاسی و ئابوری و بونیادی فیكری بێت ، مه‌حاڵه‌ خودی گیروگرفته‌كه‌ ببینێت و خواستی چاره‌سه‌ری هه‌بێت .

سه‌یری ماڵی كوردی بكه‌ن ، ووردوخاش بوونی شوناس و لێكترازانی جومگه‌كانی كوردبوونه‌ ، هه‌وڵه‌ جدییه‌كان زۆر كه‌من بۆ خڕبونه‌وه‌ی كورد له‌ ده‌وری پرۆژه‌یه‌ك ، وه‌لێ زۆرن ئه‌و هه‌وڵانه‌ی كه‌ سه‌رگه‌رمی وێرانكردنی شوناسی كوردبوون و لێكترازان و خاپووركردنی ئه‌زموون و قه‌زیه‌كه‌شن ، زۆرن ئه‌و كه‌سانه‌ی ئه‌و حزبانه‌ی كه‌ به‌ چاره‌نووس و شوناسی كورده‌وه‌ یاری ده‌كه‌ن ، ئه‌وه‌ی ئه‌م ناهه‌مواری و تراژیدیاو پاشاگه‌ردانیه‌ نابینێت ، یان كوێره‌ وه‌ك ( رینیه‌ گیونین ) ده‌ڵێت : ئێمه‌ له‌سه‌رده‌مێكدا ده‌ژین ، كه‌ كوێره‌كان حوكم ده‌كه‌ن ، هه‌ر كوێره‌ ده‌ستی كوێری گرتووه به‌ره‌و هه‌ڵدێر ، یاخود به‌رژه‌وه‌ندی هه‌یه‌ له‌ بره‌ودان به‌و حاڵه‌ته‌ ناهه‌مواره‌ ، یانیش عه‌قڵی پێ ناشكێ منداڵه‌و گه‌وره‌ نه‌بووه‌ .


ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP