بۆچی دیوی ناوەوەی سەردانەکانی سەرۆککۆمار هەڵوەستەی لەسەر نەکرا؟!

دەلیل جەمال - 7-01-2019 - 2602 جار خوێندراوەتەوە

لەکەمترین ماوەدا سەرۆک بەرهەم ساڵح وەک سەرۆککۆماری عێراق زۆرترین دیدارو کۆبونەوەو سەردانی هەبووە بۆ وڵاتانی نزیک و دوور بەردەوامیش دەبێت زۆربەی ئەو شیکاری و خوێندنەوانەی کران بەهەردوو ئاراستەکەڕاستە بە ئاراستەی زانستی و لۆژیکی تائاراستەی دژایەتی و بارگاوی لەفەزای ناجێگیری کوردستان خوێندنەوەیەکی زیاتر زاتی بوون. بەشێک لە شیکارییەکان جێگەی بایەخ و خوێندنەوەیەکی واقعیانەو وردبوون.

بەشێکی ئەونەوتراوانەی لەم بزاوتوو جوڵانەی سەرۆکی وڵاتی عێراق پەیوەندی بەنەبوونی ناوەندی شیکاری و توێژینەوەی ستانداردەوە هەیە و لەدیدێکی نیشتمانییەوە 
چونکە سەردانەکانی سەرۆککۆمار پەیوەندی بەو پێشهاتو گۆڕانکاریانەوە هەیە کە دێنە پێش و ناوچەکە  لەچاوەڕوانی گۆڕانێکی جەوهەریدایە عێراق دوای شەڕی داعش و سەرکەوتنی بەسەر تیرۆردا زیاتر بەرەو سەقامگیری و بوون بەچەق و سەنتەر دەڕوات لەناوچەکەدا ڕاستە بێبەش نییە لە ململانێ جەمسەرییەکانی نێوان وڵاتە زلهێزکان لەناوچەکەدا بەڵام ئێستا عێراق لەسەر نەخشەی سیادەی ئابووری و سیاسی و ئەمنیدا خۆی ڕێک دەخاتەوە.

هەربۆیە بەشێکی زۆری دیدارەکان لەمەڕ گۆڕانکارییەکانەو بەرهەم ساڵح وەک کارەکتەرێکی بەهێز دەردەکەوێت بۆ دووبارە گەڕانەوەی عێراق بۆ سەر مێزی بڕیارو ڕاسپاردە لەمەڕ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پێشهاتی نوێ.

پێش ئەوەی بەرهەم ساڵح ببێتە سەرۆککۆماری عێراقی فیدراڵ چەندین جار پێشنیاری ئەوەی بۆکرا کە ببێتە نمایندە لەمەلەفی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست  بۆخۆی ئەم پێشنیارە زامن و بەڵگەی ئەوەیە بەرهەم ساڵح شارەزاو هەگبەی پڕە لە زانیاری ورد لەسەر ناوچەکە لێرەوە دەگەینە ئەوەی لەپشت سەردانەکانەوە لەدیدارو کۆبونەوەکان سیاسەت و خوێندنەوەی دیکەهەیە لەمەڕ مەلەفی سوریا و مەلەفی ئابووری و سیاسی لەمەڕ سزاکانی ئێران و شەڕی ساردی نێوان ئێران و ئەمریکا و مەسەلەی تورکیاو سوریاو ڕۆژئاوای کوردستان.

ئەمانەو چەندین مەلەفی دیکەی ئەمنی و سنوری کەهەن و بەشێکی زۆری کێشەکانی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵات دەرهاوشتەی ئەو مەلەفانەن عێراق دوای ئازادی و ڕزگاربوون لەدەستی ڕژێمی بەعس تابە ئەمڕۆ سیخناخە بەکێشەی تائیفی و مەزهەبی و نەتەوەیی کەفەراغن بۆ بەلاڕێدابردنی عێراق وهڵدێرانی کە ئەرک و ڕۆڵی کارەکتەرێکی وەک بەرهەم ساڵحە بتوانێت بەشێک لەکێشەکان چارە بکات.

دەکرێ بپرسین بۆ بەرهەم ساڵح؟

ئەگەر سەیری پانۆرامای شانۆی عێراق و ناوچەکەبکەین تێدەگەین غیابی گەورەی بوون بەچەق و سەنتەری هەیە جەمسەرەکان لە پێکدادانی ناڕاستەوخۆی ئەمنی و ئابووریدان زۆرجاریش عێراق بەشێک بووە لەململانێ جەمسەرییەکان و تەرەف گیر بووە کارەکتەر یان سەرۆک ڕۆڵی هەیە جابە باش یان خراپئەوەی هەیەو دەبینرێت گونجاو ترین سەرۆک لەڕووی پێگەو کاریگەریی لەنێوان جەمسەرەکاندا بەرهەم ساڵحە هەم وەک ئەوەی سەرۆکی وڵاتێکە لەناوچەکە هەم وەک پاشخانی خودی خۆی لەڕووی پەیوەندی دیبلۆماسی لەناوچەکەو لەگەڵ جەمسەرەکان  کەبۆخۆی ناوچەکەو عێراق ئەم کارەکتەرەی زەروورە لایەنێکی دیکەی  ئەو پاشخانە ئاشتی و پەیامەیە کە بەرهەم ساڵح باوەڕی پێیەتی کە بەشێک نەبووە لە پێکدادانە نالۆژیکی و ئایدۆلۆژییەکان.

ئایا عێراق لەکوێی پێشهاتەکانە؟

پێشتر ئاماژەیەکی خێرام پێدا پێدەچێت مەلەفی ڕۆژهەڵات بێتەوە عێراق و لەوێوە بتوانرێت هەنگاو بۆ چارەسەری کێشەکانی ناوچەکە بنرێت چونکە دوای کشانەوەی هێزی ئەمریکا کە ڕابەری هاوپەیمانانە لەناوچەکەدا عێراق ببێتە سەنتەرو لەوێوە ئاراستەکان بکرێنەوە بەڕوو گۆڕانکارییەکان هەمیش سەرۆکەکەی ئەو تواناو باوەڕەی هەیەکەڕابەرایەتی مەلەفێک بکات کەپێشتریش ڕاسپێردراوە بۆ ئەو کارە.

کورد دەبێت چی بکات؟

کورد زۆرجار و لەزۆر قۆناغدا نەیتوانیوە سود لەهەلەزێڕینەکان  وەربگرێت و تا ئەوکاتەی لەدەست چووە بەڵام کوردیش نەتەوەیەکە لەچوارچێوەی سیادەی بەشێک لەوڵاتانی ناوچەکە هەڵبەت مەلەفی گەورە بەدەوری پرسی کوردو مافەنەتەوەیکەیدا دەسوڕێتەوە بۆئەوەی کورد دانەبڕێت پێویستی بە چەند هەنگاوێک هەیە.

٭نەخشەڕێگای دورنماو خوێندنەوەیەکی واقعیانە لەمەڕ گۆڕانکارییەکان  و کۆدەنگییەک لەچوارچێوەی پرسەنیشتمانییەکان
٭سود وەرگرتن لەپێگەی سەرۆککۆمارو تواناو لێهاتووی بەرهەم ساڵح لەدەرەوەی  ڕوئیاو بینینی ڕووداوەکان لەچاویلکەی تەڵخی حزبییەوە
کەپێموایە کورد دەتوانێت لەم قۆناغەدا ببێتە کارەکتەرێکی بەهێزی دیبلۆماسی چونکە زۆرجار پەیوەندییە دیبلۆماسیەکان حزبی بوون و نەتوانراوە بخرێنە خزمەتی پرسە گەورەکەی نیشتمان.
٭دروستکردنی ئەنجومەنێکی سەرکردایەتی کورد بەگشتی ئاخر دەبێت بیرمان بێت لەهەر چوارپارچە ئەوەی ئێستا هەیە بەرهەم ساڵحەو دەتوانرێت لەو پێگەوە زۆرشت بەقازانجی کورد بگەڕێتەوە  پێشموایە ئەم قۆناغە قۆناغی دیبلۆماسییەتی گەلانی ڕۆژهەڵاتە.

ئەوەی هەیە ئەو مەلەفەگەورانەن و دیدارەکانیش بێبەش نین لەباس و خواسی ئەو هاکێشانەی لەناوچەکە بوونیان هەیە بەڵام بەداخەوە کورد بەدەوری هەندێک بابەتی لاوەکی و شکڵیدا گینگڵ دەدات و خەریکە تەوای پرسەکان دەکرێنە قوربانی قین و وتارێکی شێواوی بێ ناوەرۆک سەیرە دووبارەن و دەزانین باش نییەو بەردەوامی پێدەدرێت.

ڕاستە عێراقبۆخۆی لەگێژنگ دایە کشەی هەیە بەڵام بیرمان بێت کێشە هەردەبن وهەن. ئەمەناکاتە ئەوەی جیهان لەسەر کێشەکانی کوردو عێراق بووەستن بەڵکوو دەبێت عوبور بکرێن.

هەروەک چۆن لەعێراقدا لایەنەکان لەشەڕی پۆستدان بەڵام بەرهەم ساڵح لەدیدارو جوڵەو سەردان وگفتوگدایە و تەواوی ئەو فەراغە دیلۆماسی و پەیوەندیانەی پڕکردوەتەوەو جیهانیش لەچاوەڕوانی پانۆرامای سەرۆکی عێراقدایە چی دەڵێ و چی نمایش دەکات.

ئەوە بەرهەم ساڵحە توانی ئەو فەرغە پڕکاتەوەو خۆی خەریکی تەواوکردنی وێنەگەورەکەیە بۆسەر شانۆی جیهانی ئەمڕۆ مەرجنییە لەسەر خەرمانی کێشەو ململنێکان خەو بمان باتەوەەڵکوو دەبێت لەپشت ئەو سیناریۆیانەوە جوڵەی تر بکرێت کە بەرهەم ساڵح ڕۆڵی سەرۆکی وڵاتێکی بەهێز دەبینێت  بۆکورد گرنگە و پێویستە  ھەموو ھێزە کوردیەکان دوور لەبەرژەوەندی حزبایەتی و ململانێ تەقلیدیەکان لەپێناو نیشتیمانسازیدا پشتیوانیبن.

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP