ئه‌وانه‌ی‌ له‌ ئازاره‌كانی خه‌ڵك تێناگه‌ن!!!

عه‌تا قه‌ره‌داخی - 5-12-2016 - 3686 جار خوێندراوەتەوە

عه‌تا قه‌ره‌داخی

مه‌به‌ست له‌ ئازاره‌كانی خه‌ڵك چیه‌؟ ئه‌ی‌ خه‌ڵك كێن؟ ئایا ئه‌وه‌ی‌ مێژوو درووست ده‌كات خه‌ڵك نیه‌؟ ئه‌ی‌ گۆڕانكاری‌ چۆن ده‌كرێت و كێ ده‌یكات؟ ئایا مه‌به‌ستمان له‌ گۆڕانكاری چیه‌؟ بێگومان ئه‌وه‌ی‌ له‌ ماوه‌ی‌ رابردووداو تاكو ئێستاش له‌ ناوه‌ندی سیاسی و حیزبی و حكومی كوردیدا له‌باره‌ی‌ گۆڕانكارییه‌وه‌ ده‌یبیستین شتێكی لاستیكیه‌و هه‌ریه‌كه‌ش به‌ ئاره‌زووی‌ خۆی ده‌توانێت خۆی به‌ خاوه‌نی بزانێت به‌ تایبه‌تی كه‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌ تاكو ئێستا هه‌ر له‌ سنووری قسه‌دا ماوه‌ته‌وه‌و له‌سه‌ر زه‌مینه‌ی‌ واقیع بوونی نیه‌. دیاره‌ گۆڕانكاری مه‌به‌ست گواستنه‌وه‌یه‌ له‌ قۆناغێكه‌وه‌ بۆ قۆناغێكی تر یان له‌ بارێكه‌وه‌ بۆ بارێكی تر كه‌ بێگومان ئه‌وه‌ی‌ له‌ زیهن و فیكری هه‌مووماندا جێگیره‌ سه‌باره‌ت به‌ گۆڕانكاری بریتیه‌ له‌ گواستنه‌وه‌ له‌ باری خراپی ئێستاوه‌ بۆ بارێكی باش، ته‌نانه‌ت له‌و وڵاتانه‌شی كه‌ له‌باری باشدان گۆڕانكاری به‌ مه‌به‌ستی گواستنه‌وه‌یه‌ بۆ بارێكی باشتر.

ئێمه‌ له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ده‌سه‌ڵاتدارێتی خۆماڵی كوردیه‌وه‌ ئومێدی ئه‌وه‌مان هه‌بوو كه‌ ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌ بچه‌سپێت و ببێته‌ دیفاكتۆو جارێكی تر نه‌كه‌وینه‌وه‌ ژێر چه‌پۆكی عه‌ره‌بی عێراق و جارێكی تر نه‌گه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ مێژووی‌ ژێرده‌سته‌یی و وێرانكردنی كوردستان و له‌سێداره‌دانی كوڕی كوردو به‌ زیندانكردنی كوردستان. دیاره‌ بۆ ئه‌و سه‌ره‌تایه‌ گه‌وره‌ترین گۆڕانكاری بۆ ئێمه‌ رزگاربوون بوو له‌ده‌ستی ده‌وڵه‌تی داگیركه‌رو گه‌یشتن بوو به‌و ئاسته‌ له‌ ئازادی كه‌ بتوانین خۆمان به‌ڕێوه‌ببه‌ین.

به‌ڵام دیاره‌ له‌گه‌ڵ رۆیشتنی كاتدا كه‌ تا ئه‌ندازه‌یه‌ك ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵی كوردی جێگای گرت و دوای روخاندنی رژێمه‌كه‌ی سه‌دام حسێنیش مه‌ترسیه‌كان له‌سه‌ری كه‌متر بوونه‌وه‌. ئه‌و كاته‌ قۆناغێكی تر له‌ گۆڕانكاری ده‌بوو بهاتایه‌ته‌ ئاراوه‌ كه‌ ئه‌ویش درووستكردنی حكومه‌تێكی خۆماڵی باش و به‌ڕێوه‌بردنێكی باش بوو كه‌ تیایدا عه‌داله‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی و مافی هاووڵاتیبوون بنه‌ماو پایه‌ی سه‌ره‌كی به‌ڕێوه‌بردن بن، راسته‌ له‌ رووی‌ داراییه‌وه‌ بۆ چه‌ند ساڵێك باری‌ ژیانی رووبه‌رێك له‌ خه‌ڵك باش بوو. هه‌رچه‌نده‌ نه‌ ده‌سه‌ڵاتی كوردی‌ و نه‌ عه‌قڵی سیاسی و رۆشنبیری‌ و كه‌لتووری‌ كوردی‌ له‌بارێكدا نه‌بوو بتوانێت گۆڕانكاری‌ له‌ بنیادی‌ كه‌سێتی كوردیدا بكات و به‌ره‌و ئاستێكی تری‌ ببات واته‌ ئاستێك كه‌ تیایدا ئه‌و كه‌سێتیه‌ ببێته‌ كه‌سێتێكی به‌رهه‌مهێن و درووستكه‌رو ئه‌وه‌ش وای‌ لێبكات له‌سه‌ر قاچی خۆی‌ رابووه‌ستێت.

به‌هه‌رحاڵ به‌ كاریگه‌ری عه‌قڵی شاخ و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی هه‌موو جومگه‌كانی فه‌رمانرانڕه‌وایی كوردی له‌لایه‌ن ئه‌و نوخبه‌ سیاسیه‌وه‌ كه‌ هه‌ڵگری شه‌رعیه‌تی شۆڕشگێڕی بوون و به‌ عه‌قڵی شاخ ده‌یانوویست شار به‌ڕێوه‌ببه‌ن، خراپترین شێوازی فه‌رمانڕه‌وایی له‌ كوردستاندا دامه‌زراو، دامه‌زراوه‌ی‌ به‌ڕێوه‌بردن به‌جۆرێك دامه‌زرا كه‌ وه‌كو ئامرازێك بێت به‌ ده‌ستی حیزبه‌وه‌، كه‌ حیزبیش له‌ كوردستاندا نه‌ ئاسۆیه‌كی روون و نه‌ به‌رنامه‌و پرۆژه‌یه‌كی روون و نه‌ ستراتیژی نه‌ته‌وه‌یی و نه‌ پرۆژه‌ی‌ ئایینده‌یی نه‌بوو، ئه‌مه‌ش هۆكار بوو بۆ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ حیزب ته‌نیا له‌ ئێستادا بژی و نه‌ چاوی له‌ ئاینده‌ بێـت و نه‌ به‌ ئومێدی ئاینده‌ش كار بكات، بۆیه‌ هه‌موو شتێكی له‌ پێناوی ئێستای خۆیدا كردو حكومه‌تیشی به‌جۆرێك درووستكرد كه‌ له‌بار بێت بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌م ویسته‌ كورت ته‌مه‌نه‌ حیزبیه‌ كه‌ رووتكراوه‌ بوو له‌ ره‌گه‌زه‌ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانییه‌كان و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش به‌رپرس و كادیره‌ دڵسۆزه‌كانی خۆیی به‌سه‌ر كۆی جومگه‌كانی حكومه‌تدا دابه‌شكرد، كه‌ ئه‌وانیش هیچ ئه‌زموونێكی به‌ڕێوه‌بردنیان نه‌بوو، ئه‌مه‌ بێجگه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ كۆی جومگه‌كانی حكومه‌ت بۆیه‌ به‌ به‌رپرس و كادیره‌ باڵاكانی حیزب پڕكرانه‌وه‌ بۆئه‌وه‌ی ویسته‌كانی حیزب له‌ به‌رژه‌وه‌ندی دارایی جێبه‌جێ بكه‌ن و هه‌ر لێره‌شه‌وه‌ به‌ حیزبیكردنی حكومه‌ت و كۆی دامه‌زراوه‌كان ده‌ستی پێكردو ته‌نانه‌ت له‌م ستراتیژه‌ ئاوه‌ژووه‌شدا مه‌نسوبیه‌ت و مه‌حسوبیه‌ت پێش هه‌موو پێوانه‌و بنه‌مایه‌كی تر كه‌وت. كه‌ ئه‌وه‌ش سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی و هۆكاری سه‌ره‌كی سه‌رهه‌ڵدانی گه‌نده‌ڵی بوو له‌ كوردستاندا.

گه‌نده‌ڵی له‌ هه‌موو ئاسته‌كاندا گه‌یشته‌ ئاستێك كه‌ شاردنه‌وه‌و په‌ره‌ده‌پۆش كردنی بووه‌ كارێكی نه‌شیاو. ده‌ستگرتنی حیزب به‌سه‌ر بازاڕو دارایی و گومرگ و زه‌وی‌ شارو كێڵگه‌و مه‌زراو نه‌وت و غازو ئوتێل و جگه‌ره‌و ته‌نانه‌ت خانه‌نشینكردنی زۆرینه‌ی‌ كادیره‌كانی خۆی‌ له‌سه‌ر داهاتی حكومه‌ت و هه‌رئه‌وه‌ش نا به‌ڵكو دابه‌شكردنی موڵكه‌ به‌ نرخ و باشه‌كانی حكومه‌ت به‌سه‌ر كادیرو كه‌س و لایه‌نگرانی خۆیدا و ته‌نانه‌ت دۆستانی عه‌ره‌ب و ره‌نگه‌ ئێرانی و توركیایش شاباشی به‌رپرسانی كوردیان به‌ركه‌وتبێت له‌ سامانی گشتی. ئه‌و گه‌نده‌ڵی و ته‌خشان و په‌خشانه‌ی‌ كه‌ حیزب و ده‌سه‌ڵاتی كوردی‌ له‌م بیست و ئه‌وه‌نده‌ ساڵَه‌دا له‌ سامانی گشتی میلله‌ت كردیان وڵات و میلله‌تیان به‌م رۆژه‌ی‌ ئێستا گه‌یاند. من بۆخۆم بڕوام به‌وه‌ نیه‌ عه‌قڵی سیاسی و ئیداری‌ و حیزبی ئێستای‌ كوردستان له‌ پارتیه‌وه‌ بۆ یه‌كێتی و بۆ گۆڕانیش بتوانن هه‌نگاوی‌ به‌ره‌و پاشه‌كشه‌ له‌و خراپه‌كاری‌ و گه‌نده‌ڵیی‌ وێرانكردنه‌ی‌ وڵاتدا كردوویانه‌ هه‌ڵبنێن، به‌ڵكو ئه‌وه‌ی‌ پێشبینی ده‌كرێت رۆیشتنیانه‌ به‌ره‌و خلیسكانی زیاتر. ئه‌وه‌ی‌ ئاشكرایه‌ پارتی و یه‌كێتی و گۆڕان هه‌مان سیاسه‌تی حیزبه‌ شمولی و تۆتالیتاره‌كان ده‌كه‌ن و ته‌نانه‌ت له‌ رووی‌ پیاده‌كردنی سیاسه‌تیانه‌وه‌ به‌رامبه‌ر به‌ خه‌ڵك و نه‌یارانیان ئه‌وه‌ی‌ ده‌یكه‌ن زۆر جیاواز نیه‌ له‌ ره‌فتارو كرداری‌ حیزبه‌ شمولی و تۆتالیتاره‌كانی دنیا، له‌ كوشتن، گرتن، لێدان، برسیكردن و سوكایه‌تی پێكردن و جنیوپێدان. كوشتن و تیرۆر له‌ پشته‌وه‌ له‌ ماوه‌ی‌ بیست ساڵی رابردوودا كه‌ حكومه‌تدارییان كردووه‌ له‌ زاخۆوه‌ تاكو كه‌لار روویداوه‌و بینراوه‌، خۆپیشاندان یان رێگای‌ پێنه‌دراوه‌ یان به‌ زه‌برو زه‌نگ و گرتن و كوشتن و ده‌ستڕێژی‌ گولله‌ له‌ خه‌ڵك وه‌ڵامدراوه‌ته‌وه‌. ناڕه‌زاییه‌كانی خه‌ڵك پشت گوێخراون. دواجاریش سیاسه‌تی برسیكردنی خه‌ڵك ده‌ستی پێكردوو، ئه‌وه‌تا ئێستا به‌ ئاشكرا خه‌ڵك له‌ خراپترین باری‌ ژیانیدایه‌و به‌پرسانی گومڕاو بێئاگا له‌ ژانه‌كانی خه‌ڵك له‌ روانگه‌ی‌ قاسه‌كانی خۆیانه‌وه‌ سه‌یر گیرفانی به‌تاڵی خه‌ڵك ده‌كه‌ن. داموده‌زگاكانی حكومه‌ت ئیفلیج و نه‌خۆشخانه‌كان نیمچه‌ چۆڵ و خوێندنیش ئیفلیج و په‌ككه‌وتووه‌. پارتی و یه‌كێتی و لوتكه‌ی‌ گۆڕان بیست و پێنج ساڵه‌ ئه‌م سیاسه‌ته‌ پیاده‌ ده‌كه‌ن له‌ كوردستاندا. بزووتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانیش كه‌ به‌شێك له‌ خه‌ڵكی ئومێدیان له‌سه‌ر هه‌ڵچنیبوو، وه‌كو رێكخراوێكی پۆپۆلیستی ئاسۆكورتی روانین هه‌رزه‌كارانه‌ ( له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شی كه‌ ده‌زانین كه‌سانێكی ژیرو به‌ ئه‌زموونیش له‌ ئاستی سه‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌دان به‌ڵام پێناچێت رۆڵیان له‌ سیاسه‌تڕێژكردنیدا هه‌بێت ) سوودی‌ له‌ ناڕه‌زاییه‌كانی خه‌ڵك وه‌رگرت بۆ جێگاكردنه‌وه‌ی‌ خۆی‌ و له‌ كورترین كاتدا پشتی له‌و دروشمانه‌ كرد كه‌ بۆ فریودانی خه‌ڵك به‌رزی‌ كردبوونه‌وه‌ وه‌كو هه‌ر رێكخراوێكی پۆپۆلیستی تر. ئه‌ویش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ هه‌مان شێوه‌ی‌ به‌رپرسانی یه‌كێتی و پارتی زۆرینه‌ی‌ به‌رپرسانی به‌ نامه‌شروع له‌سه‌رداهات و سامانی گشتی خانه‌نشینكراون و ده‌خۆن و قسه‌ی‌ گه‌وره‌ ده‌كه‌ن و رێكخه‌ره‌كه‌شی به‌ ته‌مایه‌ له‌ دووری‌ هه‌زاران كیلۆمه‌تره‌وه‌ به‌ ریمه‌وت كۆنترۆڵ بزووتنه‌وه‌كه‌ به‌ڕێوه‌ ببات و هه‌روه‌ك ده‌یه‌وێت له‌گه‌ڵ گورگ گۆشت بخوات و له‌گه‌ڵ مه‌ڕیش شین بگێڕێت. له‌ لایه‌ك له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ر فرمێسك بڕێژێت و له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌ له‌ به‌ڕوه‌بردنی به‌ لایه‌نی كه‌مه‌وه‌ جوگرافیای‌ سه‌وزی‌ ئه‌وسادا هاوبه‌ش بێت و ته‌نانه‌ت زۆرینه‌ش بێت به‌ڵام زۆرینه‌یه‌ك پارێزگاره‌كه‌ی‌ له‌ سلێمانیدا، قائیمقامه‌كه‌ی‌ له‌ سلێمانیدا له‌چاو به‌ڕێوه‌به‌ری‌ ئاسایشدا ده‌سه‌ڵاتی پۆلیسێكی نه‌بێت. جوانه‌ پارێزگار له‌ به‌ڕێ,ه‌به‌ری‌ ئاسایش بپاڕێته‌وه‌ مامۆستا ده‌ستگیركراوه‌كانی سه‌ربه‌ بزووتنه‌وه‌كه‌ی‌ بۆ به‌ربدات. بێگومان ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی‌ گۆڕانیش ئه‌وپه‌ڕی بێبه‌رنامه‌یی و هه‌لپه‌رستیه‌و هیچ پاساوێكی نیه‌ بێجگه‌ له‌ كاركردن له‌ پێناوی‌ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندی‌ ته‌سكی نوخبه‌یه‌كی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌دا نه‌ك ئه‌و هه‌موو گه‌نجه‌ی‌ كه‌ بێئاگا دوای‌ ئه‌و نوخبه‌یه‌ كه‌وتوون كه‌ هاوبه‌شی نوخبه‌ی‌ سه‌ه‌روه‌ی‌ یه‌كێتی و پارتین له‌ زۆر شتدا به‌ تایبه‌تی له‌ عه‌قل و روانیندا. ته‌نانه‌ت دووڕوویی ئه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌ش گه‌یشته‌ ئاستێك دوای‌ چه‌ندین كۆبوونه‌وه‌ له‌به‌ر له‌ ده‌ستنه‌دانی موچه‌ی‌ به‌رز نه‌توانێت بڕیار بدات له‌و حكومه‌ته‌ شكستخواردووه‌ بكشێته‌وه‌ كه‌ له‌ ده‌رگاوه‌ ئه‌ویان لێكردووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌و ئه‌و به‌ته‌مایه‌ له‌ په‌نجه‌ره‌وه‌ بچێـه‌وه‌ ناوه‌وه‌. ئێستا له‌ ژێر سایه‌ی‌

ده‌سه‌ڵاتی پارێزگاره‌كه‌ی‌ گۆڕان و به‌ به‌رچاوی‌ ئه‌و پارێزگاره‌ به‌ڕێزه‌ی‌ ئه‌وان و قایمقامه‌كه‌ی‌ گۆڕانه‌وه‌ كه‌ سه‌رۆكی لیژنه‌ی‌ ئه‌منی شاره‌كه‌یه‌ مامۆستایانێك كه‌ به‌عس له‌ سلێمانیدا بوێری‌ ئه‌وه‌ی‌ نه‌بوو خه‌ڵكی سووك و بوده‌ڵه‌و نه‌زان بكاته‌ به‌رپرسی ئه‌و دامه‌زراوه‌ی‌ كه‌ ئه‌وان كاریان تێدا ده‌كرد، ئێستا له‌ سلێمانیدا شه‌قیان تێهه‌ڵده‌درێت و ده‌ستگیر ده‌كرێن، ته‌نیا له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ داوای‌ مافی ره‌وای‌ خۆیان ده‌كه‌ن تا بتوانن منداڵانی كورد وه‌كو پێویست په‌روه‌رده‌ بكه‌ن. ئێستا له‌م شاره‌یه‌ كه‌ چرای‌ زانست و په‌روه‌رده‌و فێركردن كوژاوه‌ته‌وه‌ گۆڕان و یه‌كێتی فه‌رمانڕه‌وان، حیزبگه‌لێك كه‌ نه‌توانن پێداویستی خوێندن له‌و رووبه‌ره‌دا دابین بكه‌ن كه‌ به‌هی خۆیانی ده‌زانن ده‌بێ چیان بۆ ئاینده‌ی‌ كورد له‌ ده‌ست بێت؟.

ئێستا ئومێدی چاكسازی‌ و گۆڕانكاری له‌ كوردستاندا ئومێدێكی زۆر لاوازه‌و گرفتی سه‌ره‌كی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ نه‌ ئه‌و نوخبه‌ سیاسیه‌ی‌ كه‌ له‌سه‌ره‌وه‌ی‌ حیزبه‌كانن و نه‌ ئه‌و عه‌قڵه‌ سیاسیه‌ی‌ له‌ كوردستاندا باڵاده‌سته‌و نه‌ دامه‌زراوه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه‌ له‌ حیزبه‌وه‌ بۆ حكومه‌ت و ئه‌وانیتریش هیچ ئیراده‌یه‌كیان نه‌ماوه‌ بۆ چاكسازی‌, ئه‌و نوخبه‌ نه‌خۆشه‌ سیاسیه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌یان ئیراده‌ی ئه‌وانی بۆ چاكسازی و گۆڕانكاری كوشتووه‌و هیچ ئومێدێك له‌ئارادا نییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌م بكه‌رانه‌ كه‌ ساده‌ترین كاراییان بۆ چاكسازی و گۆڕانكاری نیه‌ گۆڕانكاری و چاكسازی بكرێت، هه‌ربۆیه‌ ده‌بێ له‌ ئێستادا وه‌ها سه‌یری پرۆژه‌ی‌ چاكسازی گۆڕانكاری بكرێت له‌ كوردستاندا كه‌ به‌م كه‌ره‌سته‌ مرۆییه‌ی‌ ئێستا كه‌ نوخبه‌ی‌ باڵاده‌ستی هه‌موو ئاسته‌كانی سیاسی و ئیداری و عه‌قڵی كوردستانه‌ جێبه‌جێ ناكرێت و ده‌بێ چاوه‌ڕوانی نه‌وه‌یه‌كی نوێ بین كه‌ ببێتـه‌ بكه‌ری جێبه‌جێكه‌ری پرۆژه‌یه‌كی له‌م جۆره‌ كه‌ ئه‌ویش به‌ له‌ ره‌گوریشه‌وه‌ هه‌ڵـكه‌ندنی كه‌لتوور ئێستای گه‌نده‌ڵی و به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی عه‌قڵی سیاسی ئێستاو عه‌قڵ و به‌رنامه‌ی‌ ئیداری ئێستاو دامه‌زراندنی نوێ له‌ شوێنیاندا ده‌بێت كه‌ ئه‌وه‌ش به‌ بكه‌رێكی نوێ ده‌كرێت كه‌ به‌ تاعونی عه‌قڵ و تێڕوانین و به‌رنامه‌و ستراتیژی نوخبه‌ی رابردوو، ئێستا ئالوده‌ نه‌بووبێت. به‌ڵێ ئه‌و بكه‌ره‌ نوێیه‌ له‌ دایك ده‌بێت و ده‌بێته‌ گۆڕ هه‌ڵكه‌نی ئه‌م نوخبه‌یه‌ی ئێستا كه‌ هیچ بنه‌مایه‌كی بۆ گۆڕانكاری و چاكسازی تێدا نه‌ماوه‌و چه‌ندێ زووتر گۆڕهه‌ڵكه‌نه‌كه‌ی‌ بێت ئه‌وه‌نده‌ له‌ قازانجی داهاتووی كورده‌ له‌ هه‌موو ئاسته‌كاندا. كه‌واته‌ له‌ ئێستادا به‌ڵێن و قسه‌ی‌ بریقه‌داری‌ به‌رپرسانی حكومی و حیزبی كوردی‌ به‌ گشتی بێجگه‌ له‌ هه‌وڵدان بۆ فریودانی زیاتری‌ خه‌ڵك هیچیتر نیه‌و هه‌موو هه‌وڵێكیشیان بۆ درێژه‌دانه‌ به‌ مانه‌وه‌ی‌ خۆیان و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش نه‌ك پێ له‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی جه‌ماوه‌ر ده‌نێن به‌ڵكو هه‌وڵده‌ده‌ن سه‌ری‌ جه‌ماوه‌ریش پان بكه‌نه‌وه‌ به‌لاَم مه‌نتیق ده‌ڵێت ئاینده‌ بۆ جه‌ماوه‌رو خه‌ڵكه‌ نه‌ك بۆ ئه‌وانه‌ی‌ له‌سه‌ر خوێنی خه‌ڵك كۆشكه‌كانیان هه‌ڵده‌چنن و له‌ ئازاره‌كانی خه‌ڵك تێناگه‌ن و ته‌نانه‌ت نه‌ده‌یبینن و نه‌ هه‌ستیشی پێده‌كه‌ن.

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP