ئایدیۆلۆژی و هاودید (1)*

دانا هەڵەبجەیی - 19-02-2018 - 1590 جار خوێندراوەتەوە

زیاتر لەسەدەیەکە، خۆرهەڵاتی ناوین بوەتە مەیدانی شەڕو وشۆڕی ئایدیا و ئایدیۆلۆژە ڕەنگاوڕەنگەکان، کە بەڕێگەی پارت و ڕێکخراو و گروپە جیاوازەکانەوە، هەندێک جاریش بە ڕیگای نوسەر و بیرمەندی جۆراوجۆرەوە دزەی پێکراوە وخۆی لە مێشکی خەڵکی ئەم ناوچەیە سەپاندوە. هەم خەڵک، هەم خود و خوێشیان سەرقاڵ و دەمقاڵی جەنگێکی بێهودە و بێ کۆتایی کردووە، کە تا ئێستاش باج و خەراجی ئەو پارچە نامۆیە ئەدرێت، کە لە جەستەی گەلانی ناوچەکە، موتوربە کراوە و شیرازەی ئەو هاوئاهەنگی و هاوگوزەرانەی تێکداوە، کە ئەم میللەتانەی پێ ئەناسرێتەوە.


من باسی ئەو هەمووماڵوێرانی و قوڕبەسەرییەی کە لە سەرەتای میژوو توشی، ئەم میسۆپۆتامیا هاتوە، چونکە هەمیشە دەسەڵاتداران بۆ مانەوەی خۆیان، جەنگ و کێشەی ئاینی و ئەتنیکی و نەتەوەیییان، وەک هۆکار بەکارهێناوە.


کورد توانیوەیەتی لەم هەموو بێنە و بەرەی میژودا، زمان و کولتوری خۆی بهێڵیەوە و بە پێچەوانەی ئاشورییەکان هەر وەک دیناسۆرەکان، سەرەونگون بوون. چونکە کورد تەنیا ئەوەی بۆ کراوە کە لەفەوتان ڕزگاری بێت و لە شوێنە دوردەستەکان، لە باغستان و چیاکان خۆیان پەنا بدەن و لە تیاچون خۆیان بپارێزن.


لە هاتنی ئیسلامیشدا نەیانتوانیوە، یاخود من پێموایە هەر نەیانویستوە، کە ئاینی ئیسلام بکەنە ئامراز، بۆ مانەوەی خۆیان و وەک فارس و تورک، دەوڵەتی ئیسلامی دروست بکەن.


لەم سەد ساڵەی دوایشدا، ئەم هەمو بیر و ئایدیۆلۆژە سیاسیەش کە ناوچەکەی تەنی بوو، دیسان کورد نەیتوانی و(نەیوست)، بیانکاتە ڕێگا نەخشەی دەوڵەت و سەربەخۆی خۆی، کە ئەمەش هۆکار و ئەنجامگیری زۆری ئەوێت، کە لە وتارێکی وەک ئەم چەند سەد وشەیە جێی نابیتەوە.


ئەزمونی خەڵک کۆکردنەوە و حیزباندنی کۆمەڵگە بە ناوەکانی؛ چەپ و راست، کۆمەنیست و لیبرال، سیکۆلار و ئاینمەند، چینایەتی و نەتەوایەتی، لە هەموی جەرگبڕتر، بەکار‌هێننانی دەستەواژەی دیموکراسی و سوسیالیست، کوردایەتی و تەنانەت سۆسیال دیموکرات بوو، کە نەیتوانی هیچ دیارییەکی دڵخواز بۆ کورد بهێنێت. لە ئەنجامدا کۆمەڵگەیان گەیاندە ئەو شوێنەی کە دەستی لە بنی هەمانەکە دەرچێت و بێئومید بن لە هەمو تروسکاییەک کە لە تاریکی ڕزگاریان بکات.


ئەوە هەر باسی ڕێباز و ڕێچکەکانی شیعە و سونە، سەلەفی و جیهادی، توندڕە و میانڕە و هتد، ناکەم کە کۆمەڵگەیان کردە دەیان پارچەی دژبەیەک و  دانولەیان نەک ناکوڵێت، بەڵکو ناخرینە ناو مەنجەڵیکیشەوە، کە ئەمەش بە جودا لە قوتابخانە جیاوازەکانی سیاسیەت، کێشەیەکی دروستکراوی هەڵوەشانەوەی پەرت و پارچەکردنی کۆمەڵگەی هێناوەتە ئاراوە، کە زۆری ئەوێت تا کاڵ بێتەوە. 


 لە خۆرهەلاتی ناوەڕاست گەڕێن و بێینە سەر کوردستان، نەخێر با چەقی دیدیمان لە سەر ئەو پارچەیەی باشور، چڕکەینەوە و بزانین کە ئەم هەمو ئایدیلۆژییە چی بەسەردا هێناوە، کە وەک دەرمانێکی ئیکسپایەر لە تاقی هەموو ماڵێکدا دانراوە، نە ئەوەیە خورابێت و چارەی نەخۆشی کردبێت، نە ئەوەیە فڕێ بدرێت، نەوەک پێویستیان پێبێت، ئاخر تا ئێستا لای زۆریک هێشتا ماوەکەی بەسەر نەچووە و  بەو خەیاڵە ئەژین، کە ڕۆژێک هەر دێت!، ئەم داروە، دەرمانی نەخۆشییەکانیان ئەکات،،،.
لەم سەردەمەی ئەمڕۆی زانست و مافەکانی مرۆڤ، فرە کولتوری، یەکتر پەسەنکردن،  لێبوردەییەدا و دادپەروەی،، چیدی ڕێباز و باوەڕی خەیاڵ بە ڕابردوی دەسەڵات و داهاتوی بەهەشتیانەی خۆشگوزەرانی، کەسی ژیر و هۆشیاری پێ زنجیر ناکرێت.

هاوڵاتی  لە ئێستا ئەژی و پێویستییەکانی ئەمڕۆی ژیانی واقیعی ئەوێت. ئەو پێویستی بە مافە بنەڕەتییەکانی هەیە، پێویستی بە ئاسایشی ئابوری و کۆمەڵایەتی هەیە، پێویستی بە دڵنیایی کار و خوێندن، بە گەرەنتی موچە و تەندروستی هەیە،،،،.


گفتوگۆ و چەلەحانێ و قسە زلەکانی ناو تیڤییەکان، سەبارەت بە بابەتێک کە فڕی بە سەر مافی هاوڵاتی و ئەرکی دەوڵەتەوە نیە، چارەی ئەو دۆخە ناکات کە خەڵکتان گەیاندوەتە ناوی.


بیرو بۆچون و ئایدیۆلۆژی، خەڵک خەواندن بە ئایندەی سەرخۆبون و سەرخۆشبوون، ڕابردوی ڕوبارێک خۆێن و باوکی ڕۆحیی، دادی ئێستای گەلی باشور نادات،،،.
کۆتایی بەشی یەکەم

*بەشی دیکەی بە دوادا دێت


ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP