كۆمەڵگەی ( نێودەوڵەتی) و كۆمەڵگەی ( بێدەوڵەتی)

شۆڕش خالید ئاژگەیی - 26-09-2017 - 2746 جار خوێندراوەتەوە

بێگومان كاتێك باس لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكرێت، مەبەست لێی كۆمەڵێك وڵاتانی زلھێز و دەسترۆیشتووی ئابوری و سەربازیە كەوا لە زۆربەی كێشەكانی ئاستی جیھان قسەیان ھەیە و لە زۆربەی حاڵەتەكانیشدا ھەڵوێست دەردەبڕن و ڕاوو بۆچووونیان بە ھەند وەردەگیرێت.

بەشێك لەم وڵاتانە بە وڵاتانی براوەی دووەم جەنگی جیھانی دەژمێردرێن، جگە لە وڵاتی ئەڵمانیا نەبێ كەوا بە دۆڕاوی دووەم جەنگی جیھان لە قەڵەم دەدرێت. لێ بە ھۆی ئەو گەشەبەرچاوەی لە ساڵانی دوای جەنگ لە بوارگەلی ئابوری، پیشە سازی و تێكنۆلۆژیادا بەدەستی ھێنا، بوو بە یەكێك لە وڵاتانی زلھێز لە ڕووی ئابوریەوە. 

بە واتایەكی تر ئەوەی ئەڵمانەكان نەیانتوانی لە میانەی جەنگ دەستەبەری بكەن، نەوەكانی دوی جەنگ توانیان لە ڕویی ئابوریەوە بەدەستی بێنن و ببن بە كاریگەرترین وڵاتی ئەورووپا و بە كۆلەگەی سەرەكی یەكێتی ئەورووپا وەك دامەزراوەیەكی سیاسی، ئابوری و كولتوریەوە، لە قەڵەم بدرێن.
ھەربۆیەش دەوڵەمەند بوون و گەشەی خێرای ئابوری و پیشەسازی وڵاتانی وەك فەرەنسا، بەریتانیا، ئەمریكا ئەڵمانیا و ئیتاڵیا و كەنەدا، توانی تایبەتمەندێتی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەم پێكھاتەیەوە ببەخشێ و بیانكاتە ئەم بەرەیەی لە زۆربەی ھەرە زۆری كێشە و ناكۆكی و شەڕوپێكدادانەكانی ئاستی جیھان، قسەیان ھەبێ و ھەڵوێستەكانیان بە ھەند وەربگیرێ و كاریگەری ھەبێ.

 ھەرچەندە ھەردوو وڵاتی ڕووسیە و چینیش بەھۆی ئابوری بە ھێز و سوپای زەبەلاح و پڕ چەكی پێشكەوتوو و ئەتۆمی و بایۆلۆژیان، حیسابی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیان بۆ دەكرێ، بەدەر لە خراب بوونی باری مافەكانی  مرۆڤ و ئازادی لەم دوو وڵاتەدا، وڵاتی ژاپۆنیش یەكێكە لە وڵاتە پیشەسازیە دیارەكان، لە ئاستی جیھاندا.

كورد كە بە یەكێك لە گەلانی ھەرە مەزنی بێ وڵات لە ئاستی جیھان دەژمێردرێت، ساڵەھایە لە ڕێڕەوی گەیشتن بە ئازادی و نەھێشتنی نادادی و ستەمی نەتەوایەتیدا، ھەموو جۆرە ڕێچكەكانی خەباتی مەدەنی و دەستوری و سەربازی و بەرھەڵستكاری تاقی كردۆتەوەو لە گەیشتن بە ئارمانجە دوورو نزیكەكانی لە پێشكەش كردنی ھەموو چەشنە قوربانێكدا، سڵی لە ھیچ نەكردۆتەوە.

 ھەرچەندە كورد بە درێژایی مێژوو بە ھۆی یەكنەبوون و دووبەرەكیەوە ڕووبەڕووی لێكترازان و پەرتەوازەیی بۆتەوەو بەشێك لە تایبەتمەندی دیرۆكی بەرخۆدانی، خاڵی ناشرینی ھەیە و قەت نەیتوانیوە بۆ گەیشتن بە مەرامی سەربەخۆیی و ڕزگاری نیشتمانی و نەتەوەییەوە، خۆی لە پەتای دووبەرەكی و جیابوونەوەو پارچە پارچە بوون و ململانێ درێژخایەنەكان ڕزگار بكات،  لە ھەمان كاتیشدا بەداخەوە نەشیتوانیوە قەناعەت بە جیھانی دەرەوەو كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێنیت، مشورێك لە دۆزی ڕەوای بخوات یا ھەر ھیچ نەبێ، ھەوڵ بدات كێشە كە لە قۆناغی ( كێشەی مرۆییەوە) بگوازێتەوە بۆ ( كێشەی سیاسی) نەتەوەیەكی ڕەسەنی ڕەگ و ڕیشەداری مرۆیی و خاوەنی زمان و فەرھەنگ و كولتوری تایبەت بە خۆیەوە. 

كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی تا ئێستاشی لەگەڵدا بێ،  بە چاوی كێشەیەكی مرۆیی لە كورد دەڕوانێ و ئەوەندی بەرژەوەندیەكانیان بە لایانەوە گرینگە، نیو ئەوەندە گەلی كوردیان وەك گەلێكی بێ وڵات و دەوڵەتی نەتەوەیی بۆ گرینگ نیە.

 ھەرچەندە تاك وتەرا كۆمەڵێك لە سیاسیەكانیان لێرەو لەوێ و لە بۆنە جیاوازەكاندا ھاوسۆزی بۆ كورد دەردەبڕن، لێ ئەم ھاوسۆزی بوونە بەداخەوە ھێشتا نەگەیشتۆتە ئاستی فەرمی و كاركردن بۆ بە ئەنجام گەیاندنی خواست و داواكاریە نەتەوەییەكانەوە.

كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە سەرویانەوە ئەمریكا و یەكێتی ئەوڕوپا گەرەكە لەم ئان و ساتەی دوای كۆتایی ھاتنی رفراندۆمی ھەرێمی كوردستان، دان بنێن بە دۆزی نەتەوەیی كوردی سەر بە ( كۆمەڵگەی بێ دەوڵەتی) ەوە.

 ڕا ڕایی كردن و خۆ دزینەوە لە بەرپرسیارەتیە مێژوویەكان و خۆ شاردنەوە لە پشت ڕاڤە و شرۆڤە كاریە بێ ئەنجامەكانی پاراستنی سەقامگیری و ئارامی و تەناھی لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و خەیاڵ كردنی تێك چووونی پارسەنگی ھیزو بەرژەوەندیە ژیاری، ئابوری و ستراتیژیەكان، بەھیچ چەشنێك دادی كورد و دۆزی ڕەوای پشت گوێ خراوی نەداوەو نادات.

كورد وەك گەڵیكی بێ قەوارەی سیاسی بە درێژایی نیو سەدەی رابردوو، باجێكی قورس و گران و دەریایەی خوێنی لە پێناوی ئازادیدا بەخشیوە.

گەلی كورد لە ھیچ كام لە سەردەم و قۆناغەكانی خەباتیدا لە پێناوی سەربەخۆیی، ھەڵگری بیری تووندڕۆیی ڕادیكاڵی و ناسیۆنالیزمی ڕاستگەرا و ماڵوێرانكەر نەبووە. كورد بە گشتی قەت داوای سڕینەوەی ( ئەوانی تر) ی نەكردووەو خووی بە مەعریفە و ئایدیای ڕەگەزپەرەستی وبیری شۆفینەوە نەگرتووە. 

گەلی كورد ھەزاران ساڵە لەسەر خاكی خۆیدا دەژی و خاوەنی نیشتیمانی تایبەت بە خۆیەتی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ھەرگیز نەھاتووە درووشمی ڕەش كردنەوە یا سڕینەوە یا ئەسیمیلاسیۆنی ( تێكەڵ كردنی زۆردارەكی) گەلانی تر بكاتە پەیرەوو پڕۆگرام و نەھجی خەباتی و قەت ئالودەی بیری دەمارگیری نەتەوەیی و ڕاستڕۆیی ڕادیكاڵیزمی ناسیۆنالیستی نەبووە.

كورد ئەنفالی بینیوەو ڕووبەڕووی قێزەونترین پرۆسەی قوڵاچۆكردنی ڕەگەزی بۆتەوە، دوای دووەم جەنگی جیھانیەوە.

 قەرەبوو كردنەوەی ئەم ھەموو قوربانیدانە، سارێژ كردنی برینە قوڵ و قەتماغ بەستووەكانی یەك سەدە بەرخودان و تێكۆشان و مەینەت كێشان و ماڵوێرانی و كاولكاری و جەنگی دەروونی و ئاوارەبوون و خاك سووتماك كردن و ھەوڵدان بۆ سڕینەوەی شوناس و فەرھەنگ و زمان و غرووری نەتەوایەتی لە بۆتەی گەلان و نەتەوەكانی سەردەستەی خۆسەپێن و خۆ بە كوێخاكردن و بە كۆیلە كردنی كورد، تەنیا و تەنیا بە درووست كردنی دەوڵەتێكی كوردی خاوەن شوناسی یەكانگیرو دادپەروەر و دیموكرات، قەرەبوو دەكرێتەوە.

جێی خۆیەتی كۆمەڵگەی (نێوەدەوڵەتی) چیتر لە ڕوانگەی ئینسانیەوە لە دۆزی ڕەواو بەر ھەقی كورد نەڕوانێ و ھەوڵی جدی و شێلگێرانە بۆ دۆزینەوەی چارەسەری بێ دەوڵەت بوونی (كۆمەڵگەی بێ دەوڵەتی) كورد بدات وكات وتوانا و ھێزی دیپلۆماسی بۆ تەرخان بكات.

بەدەر لەمە ھەرچی بوترێت و بنوسرێت و بانگەشەی بۆ بكرێت و ڕاڤەی بۆ بھێنرێتەوە و بكرێت بە حیكایەتی ھەزارو یەك شەو، شتێك نیە جگە لە خولاندنەوەی دۆزی كوردی داماو لە ھەڵقەیەكی داخراوو گێژاوی دونیای سیاسیەت و زیاتر نائومێد كردن و پەرتەوازەكردنی گەلێكی خوو گرتوو بە پەرتەوازەیی و لێكترازان و ئاو كردنە ئاشی نەیارانی سەربەخۆیی نیشتیمان و ڕزگاری نەتەوایەتیەوە.

بێگومان لەم گشتپرسیە سەرتاسەریەی ھەرێمی كوردستاندا، كوردو غەیری كورد وێرای دەستەویەخە بوون لەگەڵ دەیان كێشەی ژیاری،  لەوانە تەریك بوونەوەی خزمەتگوزاریەكان، روبعە مووچە و نیوە موچە و مالئاوایی كردنی ئاوو كارەبای بیست و چوار كاتژمێری، بێ دەرەتانی و تەنگ پێ ھەڵچنینی چینێكی بەرچاوی كۆمەڵگە بەھۆی قەیرانی دارایی و ئابوری و داڕمانی بژێوی ڕۆژانە و نەبوونی ژیان و گوزەرانێكی شایستەی مرۆیانە و چارەسەرنەكردنی تاعونی وڵات وێرانكەر و قێزەوەنی گەندەڵی و بێویژدانی و كاڵ بوونەوەی ئینتیمای نیشتیمانی، بە جۆش و خرۆشەوە ھاتنە سەر سندووقەكانی دەنگدانەوەو پشتیان نەكردە سیاسیەكان و ھیوابڕاوو ھەناسە ساردیان نەكردن. 

جێی خۆیەتی ڕووی پرسیار بكەینە ویژدانمان و زۆر ڕاشكاوانە بپرسین:

 گەلێك بە ھۆی كەڵەكە بوونی دونیایەك كێشەیەوە ئارەزوومەندانە و بە گیانێكی بەرزی نیشتیمان پەروەری و ھەست كردن بە بەرپرسیارەتی مێژوویی و نەتەوەییەوە، بە جۆش و خرۆشەوە بە دەنگ بانگەوازی گشتپرسیەوە چووبێ و پشتی نەكردبێتە دەسەڵاتدارانەوە، تۆ بڵیی شایستەی ئاوڕدانەوەیەكی خێرا نەبێت و لانی كەمی پێداویستیە ژیاریە ڕۆژانەییەكانی بۆ دابین نەكرێ و باری قورسی سەرشانی تۆزێك بۆ سووك نەكرێت و چیتر بە بەردەوامی بەڵینی ( باشتر كردن) یا ( ھەڵگرتنی) پاشەكەوتی موچەی  لە میانەی كۆنفرانسە ڕۆژنامەوانیەكانەوە دەرخوارد نەدرێت و نائومێد نەكرێت ؟؟؟ 
یا ھێشتا ماویەتی؟

ئەم وتارە دەربڕی رای نوسەر خۆیەتی

بابەتەکانی نوسەر

Copyright © 2016 Xendan.org all rights reserved

designed and developed by AVESTA GROUP